اعتیاد اینترنتی چیست و چه علایمی دارد

3 اعتیاد اینترنتی:

اعتیاد به اینترنت یا وابستگی به اینترنت را می توان نوعی استفاده از اینترنت دانست که به ایجاد مشکلات روان شناختی، اجتماعی، تحصیلی و حرفه ای در زندگی افراد منجر می شود. تاریخچه ی ظهور این اعتیاد به عنوان یک اختلال جداگانه، اولین بار در سال 1995 توسط ایوان گلدبرگ مطرح شد و در سال 1996 توسط یانگ توسعه یافت. از آن پس مراکز درمانی در سراسر امریکا و حتی دادگاه و سیستم قانونی این کشور وابستگی به اینترنت را به عنوان یک اختلال روانی واقعی پذیرفت. وابستگی به اینترنت را اعتیاد مدرن نامگذاری کرده اند. در واقع وابستگی های دیگر است؛ اگر چه این نوع وابستگی مشکلات جسمی اعتیاد های شیمیایی راندارد، مشکلات اجتماعی ناشی از آن همانند اعتیاد های دیگر است(شایق 1387).

امروزه محیط های مجازی که با پیشرفت علوم رایان های گسترش پیدا کرده اند، زمینه جدیدی را برای رضایت بخشی مجازی بوجود آورده اند که بررسی عوامل موثر بر آنها و پیامد های ناشی از آنها اهمیت پیدا کرده است. جذابیت این گونه از محیط ها اگرچه مجازی اند ولی به تدریج قادرند جای عناصر واقعی در زندگی انسان را بگیرند. به طوری که فرد، بودن در این فضا ی مجازی را ارضا کننده تر از دنیای واقعی بداند (دوران 1381). اینترنت، فرهنگ رسانه ای جهانی یکپارچه است، که اشکال سنتی جامعه پذیری خانواده و مدرسه را به مبارزه خوانده و اغلب از آن سبقت گرفته است. دنیای اینترنت در عین حال که روابط کودکان و نوجوانان را در جهان مجازی افزایش می دهد، در مقابل از دامنه روابط آنان در جهان واقعی کاسته می شود. بر این اساس انگیزه ی کاری بهره وری و بازده کاری این افراد در نتیجه استفاده بیش از حد از اینترنت پایین می آید.

دنیای مجازی، چت روم ها و بازی های اینترنتی به راحتی جایگزین انگیزه ی ایجاد شبکه های ارتباط اجتماعی و گسترش و تعمیق روابط در این شبکه و یا انگیزه فعالیت در حوزه های دیگر همانند حوزه انگیزشی تحصیل، انگیزش برای اشتغال و همانند اینها می شود.

در تحقیقات اخیر به تاثیر چشم گیر استفاده بیمار گونه از اینترنت بر تنش های اجتماعی، علمی و شغلی پرداخته شده است، افرادی همچون یونگ و سایر روان شناسان معتقدند که زیاده روی در استفاده از اینترنت می تواند برای سلامت فکری و فیزیکی فرد خطرناک باشد. همچنین در تحقیقات صورت گرفته از سوی شاتون (1991) کریفیتز (1997) یونگ (1998)، اعتیاد اینترنتی را نشان دادند و مشاهده کردند که کاربران کامپیوتر و وابسته با اینترنت به تدریج زمان کمتری را با افراد واقعی در مقایسه با زمان استفاده از کامپیوتر و رابطه روی خط می گذارانند. این مطالعات نشان می دهند کسانی که معتادان اینترنتی خوانده می شوند، به طور تقریبی حدود 40 الی 55 ساعت ساعت در هفته را به جستجوی روی خط اینترنت می گذرانند (کوپر و گرینفیلد 1999).

اعتیاد به اینترنت امروزه در کانون توجه است زیرا افرادی که دچار اعتیاد اینترنتی هستند روز به روز در حال افزایش اند و این امر باعث گردیده است که این افراد، خانواده ها و جامعه با معضلات مختلفی دست به گریبان شوند. اعتیاد به اینترنت تبعات و مشکلاتی از قبیل مشکلات تحصیلی و خانوادگی برای کاربران خود ایجاد می کند. ممکن است اعتیاد به اینترنت همانند سایر موارد اعتیاد آثار و علائم جسمانی به دنبال نداشته باشد اما هوارض اجتماعی که این معضل در پی دارد آن را در زمره ی دیگر موارد اعتیاد قرار می دهد (غفاری 1385).

دسترسی به اینترنت پدیده ای رو به گسترش است و هر روز تعداد بیشتری از افراد در زمره ی استفاده کنندگان از اینترنت در همه جا حضور دارد؛ در خانه، مدرسه، ادارات و حتی در مراکز خرید در بین کاربران اینترنت جوانان و نوجوانان بیشترین استفاده از آن را دارند. نتایج تحقیقات انجام شده در ایالات متحده نشانگر آن است که استفاده از اینترنت در میان جوانان و نوجوانان بیش از گروه های دیگر است. (بولن و هری 2000).

هم زمان با دسترسی روز افزون و گسترده ی مردم به اینترنت شاعد نوعی وابستگی به آن در نوجوانان و جوانان هستیم. همانند تمامی انواع دیگر اعتیاد، اعتیاد به اینترنت نیز با علائمی هم چون اضطراب، افسردگی، کج خلقی، بی قراری، تفکر های وسواسی، کناره گیری، اختلالات عاطفی و از هم گسیختگی روابط اجتماعی همراه است. از طرفی، در عین حال که روابط افراد (به ویژه نوجوانان و جوانان) در جهان مجازی افزایش می یابد، در مقابل از دامنه ی روابط واقعی آنان در جهان واقعی کاسته می شود و احتمال افت عملکرد آموزشی آنان نیز می رود (سامسون وکین 2005، به نقل از غفاری 1385).

کمیسیون سلامت اروپا(2001) معتقد است که سلامت در سطح فردی و جمعی علاوه بر آن که می تواند از مراقبت های بهداشتی تاثیر پذیرد، تحت تاثیر عوامل دیگری مانند آرایش ژنتیکی، شرایط اقتصادی – اجتماعی و رفتار های افراد قرار میگیرد. حجم مسائل رفتاری و روانی در کشور های در حال توسعه رو به افزایش است. یکی از این مسائل که در سال های اخیر با توجه به تغییرات سریع اجتماعی به عنوان یکی از مهم ترین مسائل موجود در جامعه بویژه در میان نوجوانان و جوانان مورد توجه قرار گرفته، مسئله ی مربوط به استفاده ی نا صحیح و بیش از حد از اینترنت است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   معرفی محصولات شرکت پریماتوی  

استفاده از اینترنت در دنیای امروز یک ضرورت است اما این ابزار می تواند به شکل نا صحص مورد استفاده قرار گیرد و برای کاربر مشکلاتی به وجود آورد. چگونگی استفاده از اینترنت می تواند به ویژگی های عاطفی، شناختی و شخصیت فرد مرتبط باشد. مطالعات زیادی در حوزه ی اعتیاد به اینترنت در سایر کشور های جهان انجام گرفته و عوامل زیادی نیز در شکل گیری این اختلال شناسایی شده است اما برای برنامه ریزی مبتنی بر پژوهش علمی در هر جامعه ای توجه به تفاوت های فرهنگی و اجتماعی و مهم تر از همه تربیتی ضروری است لذا در این زمینه، نیاز به مطالعات داخلی احساس می شود تا بر اساس آن برنامه ریزی های تربیتی صورت پذیرد.

اختلال اینترنتی با ویژگی های زیر تعیین می شود:

  • احساس هیجانی نا خوشایند مانند اضطراب، افسردگی و مانند آن، در زمانی که فرد در تماس با اینترنت نیست.
  • قابلیت تحمل و عادت کردن به آثار کار با اینترنت.
  • انکار رفتار های مشکل زا (کاپلان 2002)

 

  2-4 نشانهها و علایم بالینی اعتیاد اینترنتی:

اورزاک (2005) وابستگی به اینترنت را به عنوان یک مشکل روانشناختی دارای دو دسته علایم و نشانه‌ها می‌داند.

الف-  نشانه‌ها و علایم روانشناختی و ب-  نشانه‌ها و علایم جسمانی

 

2-4-1 نشانههای روانشناختی: نوعی احساس خوب بودن و رضامندی که به فرد هنگام استفاده از رایانه دست می‌دهد، ناتوانی در متوقف کردن فعالیت و صرف کردن وقت زیاد و بیشتر با رایانه، دوری از خانواده و دوستان، احساس تهی بودن، افسردگی، بدخلقی در مواردی که فرد از رایانه استفاده نمی‌کند، دروغ گفتن به کارفرما یا افراد خانواده در مورد فعالیت‌ها، مشکل در مدرسه.

2-4-2  نشانههای جسمانی: سندرم عصبی، خستگی، سردرد میگرنی، کمر درد، بی‌نظمی در غذا خوردن و صرف‌نظر کردن از بعضی وعده‌های غذایی، توجه نکردن به بهداشت شخصی، اختلال خواب و تغییر در الگوی خواب (آرتز و همکاران، 2002).

دیویس (2001)  وابستگی به اینترنت را با دو دسته از علایم و نشانه‌ها مشخص می‌کند:

2-4-3 نشانه‌های رفتاری: مشکلات درسی، شغلی یا بین فردی، کناره‌گیری و بی‌توجهی و غفلت از دوستان، خانواده یا شغل یا مسئولیت شخصی، بی‌قراری روانی– حرکتی در زمان تلاش برای کاهش یا متوقف کردن استفاده از اینترنت، خستگی بیش از اندازه، تغییر سبک زندگی به منظور وقت بیشتر برای رفتن به اینترنت، کاهش عمومی و قابل ملاحظه فعالیت جسمانی، محرومیت و تغییر در الگوی خواب به منظور وقت بیشتر داشتن برای اینترنت، دروغگویی به خانواده، دوستان و درمانگر به منظور پنهان کردن مدت زمان بودن در اینترنت، ماندن در اینترنت بیش از آنچه که قصد داشته است و نشانه‌های ترک (مانند اشتغال فکری در رابطه با اینترنت در زمان قطع تماس).

2-4-4 نشانه‌های شناختی غیرسازشی :افکار وسواسی درباره اینترنت، کاهش فعالیت‌های لذت‌بخش و سرگرمی‌های قبلی برای رفتن به اینترنت، کناره‌گیری از دوستان قدیمی واقعی و برگزیدن دوستان اینترنتی و احساس گناه، نشانه‌های دروغگویی “در اینترنت خودم هستم”، “در اینترنت احساس احترام بیشتری تا زندگی واقعی دارم”، نگرانی و اشتغال ذهنی در ناتوانی برای توقف استفاده از اینترنت و احساس این که اینترنت تنها دوست اوست. افراد وابسته به اینترنت ترجیح می‌دهند زمانی که رایانه در حال تبادل داده‌ها است به دستشویی روند، دائماً از درد مچ دست شکایت می‌کنند، در هنگام اتصال به اینترنت جلوی رایانه غذا میل می‌کنند، هرجا هستند سریع خود را به منزل می‌رسانند تا ایمیل خود را بررسی کنند، در محیط‌های زندگی واقعی از اصطلاحات و نشانه‌های گفتگوی اینترنتی استفاده می‌کنند، تمام دوستان آنها دارای آدرس ایمیل هستند، با دوستان اینترنتی رابطه عاطفی برقرار می‌کنند و با آنها به گردش و تفریح می‌روند و پیام‌های عاطفی رد و بدل می‌کنند. حداقل 10 آدرس اینترنتی را در ذهن دارند وبه سرعت می‌توانند آنها را بیان کنند. ده اصطلاح گفتگوی اینترنتی را‎ به خوبی می‌دانند و آن را در مکالمات روزمره به کار می‌‌برند، اطرافیان آنها به رایانه حسودی می‌کنند و رایانه را رقیب خود می‌دانند و وقتی خود را معرفی می‌نمایند معمولاً آدرس ایمیل می‌دهند، ترجیح می‌دهند با دوستان و حتی همسرشان گفتگوی اینترنتی کنند تا با آنها به طور مستقیم صحبت کنند، وقتی رایانه را روشن می‌کنند از دیگران می‌خواهند که ساکت و خاموش باشند، وقتی اتصال به اینترنت را قطع می‌کنند احساس خالی بودن و خلأ می‌کنند درست مثل اینکه فردی زندگی عاشقانه خود را از دست داده است (دیویس، 2003).

[1]Chat-room

[2] Game net

[3] shotton

[4] griffiths

[5] young

[6] copper

7-Davis