پایان نامه درمورد دانش آموز، دانش آموزان، برنامه درسی، شیوه آموزشی

اهدافی جهت آموزش نقاشی به کودک تعریف نمودیم، بی ثمر نخواهد بود که به شیوه آموزشی “های – اسکوپ”۸۵ که اهداف مشابهی را دنبال می کند نیز اشاره مختصری بنماییم.
۳-۹-۱: اهداف شیوه آموزشی های – اسکوپ: این شیوه آموزشی رویکردی آموزشی – مفهومی است که تلاش دارد کودکان در همه ابعاد رشد مثل علمی، اخلاقی، اجتماعی، روانی، فرهنگی، جسمی و … رشد کنند.
این تجارب کلیدی در چهار گروه طبقه بندی می شوند:
۱- توسعه اجتماعی و رفتاری (ارتباط اجتماعی، ارتباط اولیه، برخورد با ناملایمات و …)
۲- هنرهای تجسمی (تفکر خلاق، حرکت، موسیقی، طراحی، نقاشی و …)
۳- خواندن (زبان، ادبیات، شعر، قصه و …)
۴- ریاضیات (اعداد، طبقه بندی، مرتب کردن، حجم، زمان، رسم و …)
به عبارتی، نظام آموزشی های – اسکوپ بر حوزه های آموزشی گوناگون مرتبط با آموزش کودکان تأکید می کند که عبارتند از: نمایش خلاق، زبان آموزی و سوادآموزی، ابتکار عمل و روابط اجتماعی، حرکت، موسیقی، طبقه بندی، مجموعه سازی، عدد، فضا و زمان.
توجه به مؤلفه های بالا در تدوین برنامه های آموزشی در کنار ویژگی های دیگر این روش باعث می شود کودکان نه تنها از درس و حتی مطالب نه چندان دلخواه (مثلاً ریاضی) گریزان نباشند، بلکه با هیجان و اشتهای آموزشی ویژه به دنبال یادگیری باشند و در واقع، در این شیوه آموزشی کلاس ریاضی با کلاس قصه گوی یا نقاشی تفاوت چندانی ندارد و همگی برای کودکان جذاب و متنوع هستند و این یادگیری را مانا و عمیق تر می کند.۸۶
۳-۱۰: آموزش هنر به کودکان پیش دبستانی
در آستانه سن ورود به مراکز پیش از دبستان، سبک فعالیت های گرافیکی کودکان متحول تر می شود، به گونه ای که آنها قواعد، اصول، استانداردها و هنجارهای خاصی را در ترسیم و نقاشی های هنری خود نشان می دهند و آثار هنری کودکان از شکلی نامنظم به شکلی منظم سوق پیدا می کند. لازمه گذراندن این مرحله سه نوع یادگیری مفهومی است که عبارتند از:
۳-۱۰-۱: مفاهیم بصری۸۷ : به خصوصیتی اشاره دارد که با کمک آن کودکان قادر به درک ویژگی های خطوط، اشکال و بافت ها می شوند و می آموزند که این ویژگی ها را می توان به اشکال مختلف سازمان دهی کرد. برای تقویت ویژگی های کودکان در مرحله مفاهیم بصری، مربیان می توانند با استفاده از خطوط و شکل های مختلف هندسی تفاوت ها را نشان بدهند. از طریق رنگ های اصلی و ترکیب آنها با هم و خلق رنگ های جدید، مفاهیم دیداری ملموس تر می شوند.
۳-۱۰-۲: مفاهیم ارتباطی۸۸ : یعنی زمانی که کودکان درک می کنند که باید بین عناصر و اجزاء مختلف هنری ارتباطی وجود داشته باشد و نظم خاصی بر آنها حاکم باشد؛ به گونه ای که در این مرحله کودکان آن ویژگی ها را در اثر هنری خود آگاهانه وارد می کنند. در این مرحله، مربیان می توانند با نمایش و ارائه تصاویر هنری مختلف یا بازدید از موزه ها و گالری های هنری، زمینه توجه کودکان را به اجزاء متنوع هنری جلب کنند.
۳-۱۰-۳: مفاهیم ابزاری۸۹ : یعنی زمانی که کودکان درمی یابند بین کاری که با مواد هنری انجام می دهند با احساساتی که برانگیخته می شود، رابطه علت و معلولی وجود دارد. از این رو، کودکان در این مرحله به “زبان گرافیکی” دست پیدا کرده اند که از طریق آن عواطف، احساسات و اندیشه های خود را به دیگران منتقل می کنند. یادگیری در این مرحله و دستیابی به ویژگی زبان گرافیکی را باید تحولی بزرگ در جریان رشد هنری کودکان به شمار آورد. برای رشد این نوع یادگیری هنری، مربی می تواند با گفت و گو و نظرخواهی از کودکان زمینه ابراز احساسات هنرمندانه آنها را فراهم کند و به خلق آثار هنری دارای عواطف به دست کودکان یاری رساند.۹۰
۳-۱۱: کاربرد هنر در آموزش
درک هنرها و به کارگیری صحیح شیوه های تربیت هنری می تواند در توسعه نظام مدرسه ای و رشد شایسته کودکان مؤثر باشد. به عبارت دیگر، تربیت هنری به عنوان یک حوزه گسترده و پویا در شکل گیری فعالیت های آموزشی در یک نظام مدرسه ای می تواند، آثار و نتایجی را خلق کند که شاید در کمتر حوزه ای از برنامه های درسی بتوان آنها را جستجو کرد.۹۱
شرفی (۱۳۸۹) در پژوهشی با عنوان “طراحی و تدوین برنامه درسی هنر دوره ابتدایی بر اساس رویکرد تولید هنری و تلفیق” به تدوین الگویی در برنامه درسی هنر و تلفیق آن با مفاهیم درس علوم پایه های چهارم و پنجم ابتدایی مبادرت می ورزد. وی در این الگو، با الهام از رویکرد تولید هنری گاردنر به تدوین الگویی مناسب برای تلفیق هنر با برنامه درسی علوم می پردازد. در این مطالعه رویکرد تولید هنری به منزله حل مسئله درنظر گرفته شده است.۹۲
آیزنر (۱۹۹۸) یکی از مهم ترین گام ها برای اصلاح واقعی نظام های آموزشی را تدارک جایگاهی معقول برای هنر در برنامه درسی می داند. گویی که آموزش هنر باید به یک بخشی اساسی از برنامه درسی مدارس مبدل شود و هنر در کنار مهارت های اساسی سه گانه (خواندن، نوشتن و حساب کردن) که به رسمیت شناخته شده اند، به عنوان چهارمین مهارت اساسی و پایه در برنامه درسی بر آن تأکید شود و بی مهری و انزوای تاریخی و سنتی از آن رخت بربندد.۹۳
آرنهایم (۱۹۶۹) قویاً معتقد است که در آموزش و پرورش جدید آنچنان که باید و شاید به آموزش دیداری توجه نشده است. گذشته از این، این احتمال نیز وجود دارد که شیوه معمول در استفاده از یک مجموعه نمادهای تصویری در نقاشی کودکان موجب تسهیل یادگیری های بعدی ایشان و استفاده از دیگر دستگاه های بازنمایی مانند ریاضیات و زبان مکتوب گردد. در تأیید این نظر، باید گفت که کار در زمینه توسعه سوادآموزی، سرچشمه های تصویری برخی از جنبه های نخستین شکل های نوشتار کودکان را آشکار ساخته است فرئیرو۹۴ (۱۹۸۵). با توجه به این واقعیت، تاکنون هیچ مدرکی دال بر تأیید یا رد این فرضیه ها با روش اصولی گردآوری نشده است.۹۵
متخصصان تعلیم و تربیت کودکان معتقدند، فعالیت های هنری نه تنها موجب کاهش نگرش منفی کودکان به مدرسه می شود، بلکه در آنها نگرش مثبت و انگیزش ایجاد می کند. به گونه ای که کودکان از طریق آموزش بین رشته ای هنرها، در فضایی تعاملی تر و دانش آموز محورتر، به سطح بالاتری از اشتیاق، انگیزش و مشارکت در یادگیری می رسند و در نتیجه ارزش تلاش برای دست یابی به پیشرفت را بهتر درک می کنند.۹۶
مطالعه ای ملی با عنوان “پروژه تحول تعلیم و تربیت از طریق چالش هنر” (۲۰۰۴) در آمریکا انجام شده است. این مطالعه، پروژه ای ملی است که شیوه تلفیقی آموزش هنر را ارائه می کند و در مدارس سراسر ایالات متحده امریکا با موفقیت، قابل انطباق است (مدارس غنی و فقیر، شهری و روستایی یا حاشیه ای). نتایج اجرای این برنامه در مدارس نشان داد که در مجموع مدارسی که از عناصر شیوه تلفیقی در برنامه های خود استفاده کرده اند، موفقیت بیشتری در یادگیری دانش آموزان آنها، مشاهده شده است. ۸۴% معلمان درباره تأثیر این پروژه بر دانش آموزان گزارش دادند که انگیزه دانش آموزان برای یادگیری و شرکت در فعالیت های آموزشی افزایش یافته است. ۸۶% معلمان گزارش دادند که دانش آموزان آنها قادرند بین موضوعات درسی و محتواهای مختلف ارتباط برقرار کنند. ۷۹% معلمان عقیده دارند که دانش آموزان آنها در مقایسه با دانش آموزانی که در این پروژه آموزش ندیده بودند، می توانند خود را از طریق نوشتن بهتر نشان دهند.۹۷
دامنه آموزش از طریق نقاشی بسیار نامحدود است و استفاده از آن تنها به آموزگار هنر و برخورد او با موضوع بستگی دارد. در هر مقطع و گروه سنی، می توان بهره های آموزشی خاصی از نقاشی گرفت. بهره گیری از نقاشی در جهت آموزش، باید با توجه به دو مطلب باشد:
۱. ویژگی های نقاشی کودکان در هر مقطع از نظر تکاملی
۲. میزان اطلاعات و آگاهی هایی که کودک می تواند جذب کند
آثار و فواید تشویق این غریزه کودکانه در آموزش و پرورش فراوان است. معلم هنر و نقاشی نیز مانند دیگر همکاران خود در تلاشی دائمی برای کشف و تحقیق روحیه کودکان قرار دارد. او می تواند کودک خود را از روی نقاشی یا نوشته اش آسان تر و عمیق تر بشناسد تا از روی کارهای عادی مدرسه.
زبان به همان اندازه که برای بیان فکر انسانی مفید است می تواند افکار و تصورات را نیز مخفی یا مشتبه نماید اما نقاشی یا نوشته کودکان به طور شگفت آوری کشف کننده و بروزدهنده است.۹۸
ایوای۹۹ (۲۰۰۳) در پژوهش مروری با عنوان “ملاحظات تربیت هنری در زندگی کودکان” که در قالب گزارش یونسکو ارائه کرد، اشاره می کند که ارتباط هنر با تعلیم و تربیت از پنج دیدگاه قابل توجه است: رشد زیبایی شناختی، رشد اجتماعی – عاطفی، رشد اجتماعی – فرهنگی، رشد شناختی و پیشرفت تحصیلی. نتایج این مطالعه نشان می دهد که فعالیت های مناسب هنری نه تنها رشد زیبایی شناختی کودکان را بهتر می کند بلکه ارج گذاری آنها به هنر را نیز تقویت می کند.۱۰۰
۳-۱۱-۱: رشد اجتماعی – عاطفی: فعالیت های هنری موجب برانگیختن تعامل های مثبت اجتماعی در کودکان و ارتقای توانایی اجتماعی شدن آنها می شود. از جمله تئاتر یا نمایش موجب ترغیب تعامل میان کودکان و افزایش تعامل اجتماعی مثبت آنها با یکدیگر می شود. حتی برخی از مطالعات نشان می دهند که دروس انسانی و هنری در مقایسه با دروسی نظیر فناوری، علوم و ریاضیات، تأثیر بیشتری بر رشد اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی کودکان دارند.
۳-۱۱-۲: رشد شناختی: در میان قابلیت های شناختی حاصل از تربیت هنری، شاید بتوان مهم ترین آنها را “منطق فضایی” دانست. علاوه بر توانایی فضایی، برخی پژوهشگران به بررسی ارتباط میان فعالیت های هنری و رشد مهارت های کلامی کودکان پرداخته اند. آنها دریافتند، کودکانی که تجربه آموزش موسیقی داشته اند، در یادآوری مفاهیم عملکرد بالاتری داشته اند. همچنین کودکان پس از پایان مشارکت در برنامه هنری، نمرات بالایی در آزمون هوش و خلاقیت به دست آوردند. نمرات آنها در آزمون تفکر خلاقانه، در مقایسه با کودکانی که در این برنامه هنری شرکت نکرده بودند، بالاتر بود.
۳-۱۱-۳: رشد اجتماعی – فرهنگی: از طریق آموزش هنر، کودکان می توانند با کسب مهارت های مناسب ارتباطی به نگرش غیرمتعصبانه و مثبتی درباره جامعه دست یابند. کودکان به وسیله فعالیت های هنری می توانند مهارت هایی مانند کارگروهی، بردباری، ارج گذاری به آرای افراد مختلف و توانایی ارتباط اثربخش را کسب کنند.
۳-۱۱-۴: پیشرفت تحصیلی: وقتی که هنرها به شیوه ای معنادار با سایر موضوعات آموزشی پیوند داده شوند، کودکان پیش دبستانی آن موضوعات درسی را بهتر درک می کنند و آن مفاهیم به طور چشمگیری در ذهن آنها

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   با شرکت در مسابقه رمضان سامانه سفارش غذا ریحون، ۲۰۶ برنده شید

دیدگاهتان را بنویسید