تیر ۲۴, ۱۳۹۹

بررسی اساس و معیاری ممیزی ها بر فیلم های وزارت ارشاد -دانلود پایان نامه ارشد حقوق

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 رژیم حقوقی حاکم بر مجوزهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه سینما

پایان نامه ارشد :

 

تاریخچه شکل گیری سینما درایران و قانونمند کردن ضوابط

سینما در دادن مجوز و اکران فیلم

 

قدرت در گذشته دردست شاهزادگان، اشراف و نخبگان حاکم قرار داشته است و به عنوان توان تحمل اراده بر دیگران و تعدیل رفتار آنان تعریف می شده است چنین تصویری از قدرت دیگر با واقعیت دوران ما تطابق ندارد. قدرت همه جا هست و هیچ جا نیست. امروزه وضع کاملاً دگرگون شده است اینک به مدد تکنولوژی های نوین ارتباطات و اطلاعات زمینه مناسب برای ارتباط با افکار عمومی ملی و فراملی در کنار اقناع و تأثیرگذاری بر آنها از طریق رسانه‌های  جهانی فراهم است[1] که شاید یکی از مهمترین این رسانه‌ها سینماست.

 

گفتار اول : شکل گیری سینما قبل از انقلاب و قانونمندی کردن آن و نحوه صدور

مجوز

مظفرالدین شاه قاجار در بیست و چهارم فروردین 1279 از تهران به قصد اروپا حرکت کرد او پس از سیاحت مفصل در اغلب ممالک اروپا در اوایل تابستان به چشمه‌های معدنی شهر معروف «کنترکس ویل» فرانسه رفت.

مشغول معالجه شد و در همین ایام بود که سینما را شناخت و اولین کسی لقب گرفت که سینما و در واقع دوربین فیلمبرداری را وارد ایران کرد.[2]

نظارت و سانسور سینما در ایران پیش از انقلاب 1357 از سال 1283 با شروع نمایش عمومی فیلم در تهران توسط بانی آن میرزا ابراهیم صحاف باشی آغاز شد . نخستین ممیزها قرائت کنندگان میان نویس های فیلم های صامت بودند. سینمادارها از قرائت کنندگان می خواستند تا در ترجمه و خواندن میان تیترها رعایت عرف جامعه ایرانی را بکنند و در صورت لزوم با توضیح خودشان تغییراتی را در محتوای فیلم ها بدهند تا فیلم ها با سلیقه و پسند تماشاگر ایرانی بهتر و همسوتر گردد. در سال های ابتدایی حکومت رضا شاه مطبوعات وقت درخواست های مکرری از حکومت و مسئولین ذیربط مبنی بر ایجاد سانسور و نظارت بر فیلم ها داشتند. این مطالب بیشتر در زمینه زدودن صحنه های غیر اخلاقی و مهیج جنسی می بود . به عنوان مثال در یکی از جملات این چنین نوشته شده بود : « این پرواضح است که وجود سینما برای دو قسمت باید فوق العاده مفید باشد یکی برای تهذیب اخلاق و دیگری برای تفریح دماغ، اما راجع به تهذیب اخلاق تصور می کنم درست نقطه مقابلش از سینماهای طهران تاکنون حاصل شده است . زیرا در اینجا ظاهرا فیلم ها سانسور نمی شوند و اگر هم فرضا سانسور شود از نمایش فیلم هایی جلوگیری می شود که از لحاظ سیاست انتشار آنها صلاح نباشد و الا در خصوص اخلاق محققا توجهی به این موضوع نمی شود. فیلم های سینمایی ایران که اکثرا از فیلم های فرانسه است طوری مهیچ شهوت و عشق بازی است که حتی پیرمردهای هشتاد ساله را هم تحریک می کند تا چه رسد به جوان های غذب و دختران معصوم که برای تهذیب اخلاق ! به سینما آمده اند. گویا شهوت پرستی در اینجا به قدری کم است که باید مخصوصا سینماها پول گزافی گرفته و شب ها طریقه و اصول آن را توسط فیلم به مردم یاد دهند»[3].

با توجه به فشار مطبوعات وقت برای نخستین بار مقررات و آیین نامه هایی رسمی برای نمایش فیلم ها تصویب می شود. لایحه نمایش ها و سینماها را بلدیه تهران تهیه و تنظیم می کند آن را به وزارت داخله می دهد و در هیات وزیران تصویب می گردد. در این لایحه بخش سینماها شش ماه دارد که مواد سه و چهار آن مربوط به نظارت و ارزیابی فیلم پیش از اکران است . مطابق این دو ماده مدیران سینماها برای نمایش هر فیلم باید اجازه نامه دریافت کنند فیلم ها باید در ابتدا برای نماینده شهرداری نشان داده شود صحنه هایی که منافی با اخلاق و عفاف هستند حذف و بعد برای بقیه فیلم جواز نمایش صادر می شود[4].

در این آیین نامه آمده است : « مدیر سینما ملزم است که پیش از نمایش هر فیلمی تقاضای جواز نماید و موظف است که فیلم تقاضا شده را قبلا در سالن غیر عمومی به نماینده معارف بلدیه ارائه بدهد تا درصورت لزوم از نقطه نظر اخلاق جرم و تعدیل لازم را به عمل آورند».[5] با ساخت نخستین فیلم ناطق ایرانی به نام دختر لُر به کارگردانی عبدالحسین سپنتا نخستین مورد سانسور در سینمای ایران هم شکل گرفت . این فیلم داستان یک زوج ایرانی است که از ایران نا امن زمان مشروطه به هند پناه می برند. با فشار مستقیم دربار در انتهای فیلم ساخته شده جعفر و گلنار به ایران بر می گردند و دلیل بازگشت آنها به ایران در میان نویس پایانی فیلم « امنیت دوران رضا شاه کبیر» عنوان می شود.

[1] -سید رضا، صالحی امیری، مجموعه مقالات دیپلماسی رسانه‌ای، پژوهشکده تحقیقات استراتژیک گروه پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی، چاپ اول، 1387، ص 15.

[2] – جمال، امید، تاریخ سینمای ایران 1357-1279، چاپ کیهانک، چاپ اول، بهار 1374، ص 20

[3]– مجله آیینه ایران به تاریخ 41 تیر 1309

[4] – آیین نامه نمایش ها و سینماها مصوب دهه اول مهر ماه 1309 هیات وزیران .

[5] – ماده 3

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق

سوال اصلی

آیا صدور مجوزهای سینمایی و همینطور نحوه اداره سینما باید تنها از طریق دولت صورت گیرد و این نحوه صدور مجوز و اداره چه تأثیری بر فعالیت حوزه سینما می گذارد؟

سوالات فرعی

1-آیا میزان دخالت وزارت ارشاد در اداره سینما زیاد نیست ؟

2- ممیزی ها بر فیلم های وزارت ارشاد بر چه اساس و معیاری صورت می گیرد؟

3- صنوف سینمایی و از جمله خانه سینما چه نقشی در سینما دارند وآیا آزادی عمل دارند؟

4- آیا سینمای ایران را می توان همچون سینماهای دیگر کشورها اداره کرد؟

5- نقش شورای عالی انقلاب فرهنگی در اداره سینما چقدر است ؟