مرداد ۱۳, ۱۳۹۹

بررسی اوراق بهادار اسلامی(صکوک) و استفاده از آن ها در جهت گسترش دامنه وقف-پایان نامه ارشد حقوق

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 وقف پول و اوراق بهادار از منظر فقه و حقوق موضوعه

پایان نامه ارشد :

 

: تبیین ماهیت وقف از دیدگاه فقه امامیه و حقوق ایران

پیش از این اشاره شد که در باب حقیقت و مفهوم وقف اختلاف آراء عمیقی بین فقهای مذاهب اسلامی وجود دارد ودر خصوص چگونگی آن و در این که در چه قالبی می باشد نظریات متعددی ارائه شده که که در مباحث پیشین به ذکر آنها پرداختیم در این مبحث طی دو گفتار به بیان چگونگی ایجاد وقف و نتیجه وقف می پردازیم .

گفتار اول : ایجاد وقف :

ماده 56 قانون مدنی می گوید : وقف واقع می شود به ایجاب از طرف واقف به هر لفظی که صراحتا دلالت بر معنی آن کند و قبول طبقه اول از موقوف علیهم یا قائم مقام قانونی آنها در صورتی که محصور باشند مثل وقف بر اولاد و اگر موقوف علیهم غیر محصور یا وقف بر مصالح عامه باشد ، در این صورت قبول حاکم شرط است . از این ماده استفاده می شود که از نظر واضعین قانونی مدنی وقف اعم از عام و خاص از لحاظ ماهیت « عقد » می باشد و ایجاب و قبول یعنی توافق دو اراده برای تحقق آن لازم است . شهید ثانی در لمعه و محقق در شرایع و علامه در تبصره به این امر تصریح دارند این دسته از فقهای امامیه وقف را عقد می دانند البته در بین فقها دو نظر دیگر نیز مطرح شده است یکی ایقاع  بودن وقف به طور مطلق که از بین فقهایی که این نظر را دارند می توان به شهید اول در متن لمعه اشاره کرد و عده ای دیگر از فقها وقف خاص را عقد و وقف عام را ایقاع می دانند مانند امام خمینی در تحریر الوسیله و علامه در تذکره .

در وقف خاص قبول از ناحیه طبقه اول موقوف علیهم یا نماینده قراردادی آنها ( وکیل ) و یا نماینده قانونی ( ولی قهری – وصی – قیم ) صورت می گیرد . وقف خاص در جایی است که وقف بر اشخاص باشد که عرفا محصور و معین باشند مانند وقف بر اولاد نسلا بعد نسل یا بر کارکنان موسسه معین . بند 3 دستور العمل مربوط به تعاریف و اصطلاحات مندرج در آئین نامه قانون سازمان اوقاف مصوب 1363 می گوید : وقف خاص وقفی است برای شخص یا اشخاص معین و محصور مانند وقف بر اولاد و احفاد. در بند 2 آن آمده : وقف عام وقفی است که در جهت و مصلحت عمومی و یا عناوین عامه باشد مانند وقف بر مساجد ، مدارس ، تعزیه داری ، اطعام ، دارو و درمان ، کمک به فقراء و ایتام و غیره . موقوفاتی که وسیله اقلیت های دینی برای معابد و امور عام المنفعه اختصاص یافته ، وقف عام تلقی می شود .

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

) سوالات پژوهش

در راستای تدوین رساله حاضر سوالهایی مطرح است از جمله:

  • آیا ادله بطلان وقف پول صحیح و کافی برای رد آن می باشد؟
  • چه نیازی به وقف پول و اوراق بهادار است؟
  • آیا از ابزارهای مالی اسلامی میتوان در راستای اهداف وقف استفاده کرد؟

اهداف پژوهش

علاوه بر اهداف اصلی رساله که بررسی وقف پول و اوراق بهادار است اهداف دیگری را نیز از پژوهش حاضر دنبال می کنیم از جمله:

  1. آشنا شدن با نهادهای وقف در سایر کشورهای جهان
  2. اثبات این مطلب که با بازنگری در تعریف وقف و بررسی ادله می توان حوزه اموال قابل وقف را افزایش داد.
  3. شناسایی اوراق بهادار اسلامی(صکوک) و استفاده از آن ها در جهت گسترش دامنه وقف.