بررسی اکراه در قتل در حقوق کیفری ایران و اسلام-پایان نامه ارشد حقوق

دانلود پایان نامه

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 نقش و تأثیر اکراه در جرائم مستلزم حد و قصاص

پایان نامه ارشد :

گفتار دوم: جایگاه اکراه در متون فقهی و حقوق ایران

 

اکراه در لغت به معنی وادار نمودن و در اصطلاح فقهی عبارت از وادار کردن دیگری بر انجام یا ترک عملی که از آن کراهت دارد: «حمل الغیر علی ما یکرهه[1]»

اکراه از آن دسته کلماتی است که معنای لغوی آن با معنای اصطلاحی آن نزد فقها چندان تفاوتی ندارد صرف نظر قیود، شرایط و اوصافی که فقها برای اکراه و تحقق آن بر شمرده اند معنای اصطلاحی این کلمه در نزدشان همان معنا و مفهوم مورد نظر اهل لغت است. یعنی اکراه عبارت است از واداشتن دیگری به کاری که بدان مایل نیست در صورتی که همراه با تهدید باشد.[2]

شافعی در تعریف اکراه در کتاب الام می نویسد: «الاکراه أن یصیر الرّجل فی ید من لایقدر علی الامتناع منه، من سلطانٍ او لص او متغلبٍ… و یکون المکره یخاف خوفاً علیه دلاله انّه ان امتنع من قول ما اُمر به یبلغ به الضرب المؤلم أو اکثر منه او اتلف نفسه[3].

اکراه آن است که شخصی اسیر دست کسی شود که قادر بر مخالفت با او نباشد؛ خواه سلطان، سارق یا هر غلبه کننده ای باشد و شخص مکُره هراس داشته باشد که اگر مخالفت ورزد، مورد ضرب شدید یا بالاتر از آن قرار گرفته یا کشته می شود.

شمس الدین سرخی، از پیشوایان فقه و اصول حنفی در کتاب المبسوط در مقام تعریف اکراه چنین می‌نویسد: «لااکراه اسمُ لفعلٍ یفعله المرءِ بغیره فینتفی به رضاه او یفسه به اختیاره من غیر ان تنعدم به الاهلیه فی حق المکره او یقسط عنه الخطاب[4]». اکراه نام کاری است که شخص نسبت به غیر خود روا می دارد تا رضایت او را منتفی ساخته یا اختیارش را سلب کند؛ بدون اینکه اهلیت کار و یا خطاب را از او بگیرد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پروپوزال بررسی حقوقی کودکان ناشی از روابط نامشروع در حقوق کودک

[1] . راغب اصفهانی، المفردات فی غرائب القرآن، ترجمه ی دکتر سیدغلامرضا خسروی حسینی، ج 2، تهران، انتشارات مرتضوی، 1369، ص 429.

[2] . انصاری، مرتضی بن محمد، مکاسب، چاپ سنگی (به خط طاهر خوشنویس)، تبریز، بی نا، بی تا، ص 119.

[3] . الشافعی، محمد بن ادریس، الام، جلد 3، بی جا، بولاق، 1325هـ.ق، ص 236.

[4] . سرخی، محمد بن احمد بن ابی سهل، المبسوط، جلد 24، بیروت ، دارالمعرفه، 1304 هـ.ق، ص 38.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سؤالات تحقیق

  1. آیا اکراه را می توان به عنوان عامل رفع مسئولیت به حساب آورد یا جایگاه این قاعده در جای دیگری است؟
  2. آیا همیشه باید مجازات اکراه شونده را در انجام جرم به اکراه کننده بار نمود یا خیر؟