بررسی رسیدگی حقوقی به اختلافات بین المللی-پایان نامه ارشد حقوق

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 رسیدگی حقوقی به اختلافات بین المللی

پایان نامه ارشد :

ایران و دیوان بین اللملی دادگستری در یک نگاه

در مورد ارتباط ایران با دیوان بین المللی دادگستری می توان اظهار داشت که ایران یکی از دولت هایی است که بیشتر از سایر دولت ها با دیوان ارتباط داشته است. از زمان تاسیس دیوان
بین المللی دادگستری در سال 1947 تاکنون چهار دعوی در دیوان در مورد ایران مطرح گردیده است که ایران طرف آنها یوده است. دوبار به عنوان خوهان و دوبار به عنوان خوانده. دیوان در بررسی صلاحیت خود در مورد چهار دعوی ایران در سه قضیه (شرکت نفت ایران و انگلیس، سانحه هوایی ایرباس ایران و قضیه ی سکوهای نفتی ایران) ایرادات مقدماتی را مطرح کرد و در قضیه کارمندان سفارت و کنسولگری امریکا در تهران، ایرد به صلاحیت دیوان را مطرح کرد[1].

 

1-3-1-قضیه سکوهای نفتی ایران(جمهوری اسلامی ایران علیه ایلات متحده آمریکا«2003-1992»)

به دنبال حملات نظامی نیروی دریایی ایلات متحده آمریکا به سکوهای نفتی ایران در سال 1987 و 1988، ایران در 2 نوامبر1992 بموجب معاهده مودت 1955 ایران و آمریکا از سوی ایران با عهدنامه مودت اعلام داشت که هیچ یک از موارد مورد استناد مبنایی برای صلاحیت دیوان فراهم نمی آورند و از دیوان درخواست رد صلاحیت خویش را نمود. دیوان پس از بررسی موضوع صلاحیت ، در سال 1996 اعلام داشت که بر اساس عهدنامه مودت صالح به رسیدگی می باشد. سپس ایالات متحده آمریکا در 23 ژوئن 1998 دعوی متقابلی را علیه ایران طرح نمود و مدعی شد که ایران با
مین گذاری، حمله به کشتی ها ودرگیری نظامی در خلیج فارس تعهدات خویش در قبال آمریکا را نقض کرده است. در مقابل ایران ضمن رد آن، دعوائی متقابل را قابل طرح ندانست. سپس دیوان طی قراری در10 مارس 1998 ادعای متقابل ایلات متحده را قابل طرح دانست.[2] درنهایت ،‌در26 نوامبر2003 دیوان رای نهائی خود را اعلام کرد.

خلاصه رأی 6 نوامبر2003 دیوان بین المللی دادگستری اینست که: « 2 نوامبر1992، ایران دادخواست مقدماتی برعلیه آمریکا تحت عنوان حمله و تخریب سه مورد تاسیسات تولید نفت off shore  مایملک شرکت نفت ملی ایران توسط آمریکا در تاریخ 19 اکتبر 1978 و 18 آوریل 1988 به دیوان بین المللی دادگستری تقدیم نمود. ایران در دادخواست خود اعلام کرد که این عملیات آمریکا تجاوزی بنیادی به مقررات مختلفی از معاهده مودت تجاری، کنسولی، میان ایران و آمریکا در سال 1955 امضاء شده، بوده است (در16 ژوئن 1957لازم اجرا شده بود). دادخواست مورد استعانه پارگراف 2 ماده XXI  معاهده 1955 را مبنای صلاحیت دیوان در رسیدگی قرار می دهد.

آمریکا در مهلت تعیین شده جهت ارئه جوابیه به ایرادات مقدماتی در مورد صلاحیت دیوان به استناد پارگراف 1 ماده 79 مقررات 1978 دیوان پرداخت. دیوان در رای 12 دسامبر1996 ادعای آمریکا مبنی بر رد صلاحیت دیوان را نپذیرفت و گفت دیوان در رسیدگی بر مبنای پارگراف 2 ماده  XXI معاهده 1955 جهت به رسمیت شناختن تقاضاهای ایران براساس پارگراف 1 ماده x  معاهده
فوق البیان، صلاحیت داشته است.

1-میرزائی ینگچه، سعید، منبع پیشین، صص 80-40.

2- ر. ک. صلح چی، دکترمحمدعلی، نژندی منش، دکترهیبت ا… ، حل وفصل مسالمت آمیز اختلافات بی المللی، منبع پیشین،ص232-233 .

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالات و فرضیه های تحقیق

 

در بررسی صلاحیت ترافعی دیوان و دعاوی ایران در این دیوان،‌ برای روشن شدن و اهمیت این موضوع باید چند سئوال و فرضیه را مورد بررسی قرارداد:

  • نحوه برخورد دیوان بین المللی دادگستری با موضوعات صلاحیتی در دعاوی ترافعی چگونه بوده است و کشورهای طرف دعوا چگونه نگرشی به صلاحیت دیوان داشته اند؟
  • در دعاوی ایران نزد دیوان بین المللی دادگستری، مشکلات و مسائل صلاحیتی چگونه بوده است؟

فرضیه:

  • دیوان بین المللی دادگستری در خصوص صلاحیت خود در دعاوی ترافعی بر اساس روشهای متقن و دقیق حقوقی نظیر معاهدات، کنوانسیون ها و اعلامیه ها و همچنین بر اساس اصل رضایت دولت ها عمل می کند.
  • کشورها در هنگام پذیرش صلاحیت دیوان در معاهدات بین المللی بدلیل نگرانی، جانب احتیاط در اعطای صلاحیت به دیوان را می گیرند.
  • در مورد دعاوی ایران، در سه دعوی ایرادات مقدماتی و در یک دعوی ایراد به صلاحیت دیوان، مطرح گردیده است.