بررسی نظری قدرت عضلانی

– قدرت عضلانی و اهمیت آن‌

قدرت از عوامل موفقیت در بسیاری از رشته‌ها و مهارت‌های ورزشی است و کمترتوان ورزشی را پیدا کرد که در آن اثری از فاکتور قدرت نباشد. به همین دلیل امروزه قدرت به عنوان یکی از عناصر اصلی آمادگی جسمانی در بسیاری از مهارت‌های ورزشی است. علاوه بر این، قدرت در تناسب اندام و زیبایی تاثیر بسزایی دارد و همین موضوع موجب تمایل روزافزون جوانان به ورزش‌هایی همچون بدنسازی شده است (خداداد، 1369؛ فلک و کرامر، 1387). همچنین برای داشتن زندگی سالم و طبیعی، حفظ حداقل سطح قدرت در عضله یا گروه عضلانی حائز اهمیت است. ضعف عضلانی یا عدم توازن گروه عضلانی، تواند باعث حرکت یا جابه جایی غیر طبیعی در بخش‌های مختلف بدن شود و عملکرد آن معیوب کند. تمرین قدرتی، علاوه بر نقشی که در برنامه‌های قدرتی دارد، در پیشگیری از آسیب دیدگی و در توان بخشی اندام آسیب دیده نیز موثر است (فلاح محمدی، 1386). بیشتر پژوهشگران تعریف مشابه‌ای از قدرت ارائه ‌می‌کنند. قدرت عضلانی، توانایی یا ظرفیت یک عضله یا گروه عضلانی، برای اعمال حداکثر نیرو علیه یک مقاومت است. از آنجا که نیرو یک کمیت برداری است، بنابراین قدرت هم دارای بزرگی و هم جهت است. بزرگی قدرت می‌تواند دامنه‌ای از صفر تا 100% داشته باشد و عضلات به کارگرفته شده، جهت استفاده از نیرو را تعیین کنند (آباس[1]، 2005؛ کارتر و همکاران، 2007). افزایش قدرت موجب افزایش سرعت، توان و استقامت عضلانی خواهد شد و یا حداقل در تقویت آنها موثر است. علاوه بر این در چابکی که یکی از عوامل مهم در کنترل وزن بدن در مقابل نیروهای وارده و تغییر جهت‌های سریع و ناگهانی باشد، قدرت مورد نیاز است؛ از طرفی هنگام توسعه‌ی مهارت‌ها، غالبا فقدان قدرت کافی از عوامل محدود کننده توصیف می‌شود (سلیمی، 1379؛ علیمرادیان، 1382). قدرت به فعالیت سیستم عصبی مرکزی، بخش فیزیولوژیکی عضله، فرایندهای بیوشیمیایی که در عضله اتفاق می‌افتد و همچنین به اراده و تمرکز حواس ورزشکار بستگی دارد. از لحاظ بیوشیمیایی، قدرت انقباض عضله به ویژگی تکانه‌ی عصبی، مسیر انتقال این تکانه و عمل ATP میوزین عضله وابسته است. بنابراین در تمرین قدرتی به جنبه‌های زیر باید اشاره کرد:

  • فراخوانی یا بسیج همزمان حداکثر واحدهای حرکتی (عصبی عضلانی)
  • اعمال حداکثر تمرکز حواس روی کاری که انجام شود.
  • پرورش بخش فیزیولوژیکی عضله (حجیم سازی) (سیاه کویان، 1385؛ آباس، 2005)

[1]-Abass

انواع قدرت

تمرین قدرتی با انواع مختلفی سر و کار دارد که هر یک از آنها از اهمیت خاصی برای برخی از رشته‌های ورزشی و ورزشکاران دارند.

قدرت عمومی[1]

قدرت عمومی، قدرت کلی دستگاه عضلانی بدن و در واقع پایه و سازه اصلی تمرینات قدرتی است. این نوع قدرت باید در مراحل نخست یک برنامه تمرینی توسعه یابد. پایین بودن قدرت عمومی، ممکن است پیشرفت کلی ورزشکار را محدود سازد. همچنین احتمال آسیب دیدگی را افزایش می‌دهد و حتی موجب ناموزونی شکل بدن و کاهش قابلیت افزایش قدرت عضلانی می‌شود (آروین، 1377).

2-General Strength

قدرت ویژه[1]

قدرت دسته‌ای از عضلات است که ویژه حرکات یک ورزش خاص باشد. این نوع قدرت برای هر ورزشی ویژه است از این رو هرگونه مقایسه بین میزان قدرت ورزشکاران رشته‌های مختلف فاقد اعتبار است (دانشمندی، 1382؛ سیاه کویان، 1385).

1-Specific Strength

قدرت بیشینه[1]

سنگین‌ترین باری که یک ورزشکار می‌تواند در یک حرکت بلند کند و بصورت صد‌درصد بیشینه یا یک تکرار بیشینه (1RM) بیان می‌شود. قدرت بیشینه پایه و اساس محاسبه بار تمرین در هر مرحله از قدرت می‌باشد (دانشمندی، 1382؛ کوتزامانیدیز[2]، 2006).

2-Maximum strength

[2]-Kotzamanidis

قدرت انفجاری (توان)[1]

قدرتی است که بر اثر آن یک عضله می‌تواند در برابر نیروی مقاوم واکنش نشان دهد. در واقع توان، محصول دو توانایی قدرت و سرعت است (هاشمی، 1381).

4-Explosive strength

– قدرت استقامتی[1]

عبارتست از قدرت عضلات برای ادامه نیرو هنگام خستگی. قدرت استقامتی یا استقامت در قدرت، دو عامل قدرت و زیاد بودن مدت حرکت باشد (سیاه کویان، 1385).

5-Endurance strength

– قدرت نسیی[1]

نسبت قدرت مطلق به وزن بدن را قدرت نسبی گویند. این قدرت در ورزش‌هایی مانند ژیمناستیک یا ورزشهایی که در آنها در اوزان مختلف دسته بندی می‌شوند کاربرد دارد (دانشمندی، 1382).

1-Relative strength

قدرت ذخیره

به تفاوت بین قدرت مطلق و مقدار قدرت مورد نیاز برای انجام یک مهارت در شرایط مسابقه گفته می‌شود. اگرچه مفهوم ذخیره ممکن است در همه ورزش‌ها کاربرد نداشته باشد ولی باور بر این است که در ورزشهایی مانند قایق رانی، پاروزنی و رشته‌های پرتابی اهمیت ویژه ای دارد (دانشمندی، 1382).

قدرت ایستا[1]

نیرویی است که در برابر مقاومت ثابت وارد می‌شود (اسماعیلی، 1382؛ دانشمندی، 1382).

 

2-Static strength

قدرت پویا[1]

نیرویی است که در دامنه حرکتی در برابر یک جسم بکار برده می‌شود (اسماعیلی، 1382؛ دانشمندی، 1382).

3-Dynamic strength