تاثیر اختلاف فقهای اهل تسنن در خصوص چگونگی تحقق عنوان قتل عمد-دانلود پایان نامه ارشد حقوق

دانلود پایان نامه

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 بررسی معیارهای تشخیصی قتل عمدی در حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی

پایان نامه ارشد :

: حرمت ارتکاب قتل عمدی در قرآن کریم

خداوند متعال در زمینه حرمت ارتکاب قتل عمدی در قرآن کریم می فرماید: (مِنْ أَجْلِ ذَلِکَ کَتَبْنَا عَلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ ، مَن قَتَلَ نَفْسَا بِغَیرِْ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فىِ الْأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعًا وَ مَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا » هر کس دیگری را بدون این که به لحاظ قصاص و فساد او در زمین باشد، بکشد مثل این است که تمام مرم را کشته است و آنکه او را زنده کند (از قصاص و مجازات او را عفو کند) مثل این است که همه مردم را زنده ساخته است.) [1]

مِنْ أَجْلِ ذَلِکَ اشاره به همان قصد پسران آدم که در آیات پیشین ذکر شده می باشد، یعنی وقوع آن فاجعه بزرگ سبب شد که خداوند بر بنی اسرائیل چنین و چنان نوشت. با اندکی تعمق در این آیه معلوم می گردد که همه مردم یک پیکر واحد محسوب شده و افراد جامعه به منزله‌ی اعضای آن پیکرند و قتل یک فرد که در ارتباط با این پیکر عظیم است، در حقیقت هجوم به حیات اجتماعی یک جامعه است. چنین مهاجمی را قرآن مجید به عنوان عضو جامعه نمی شناسد چرا که با جامعه در ستیز است. در چنین وضعی بقای او با حیات جامعه در تضاد است و باید به نابودی او برخاست زیرا در قصاص تداوم حیات اجتماعی تضمین شده است. علامه طباطبایی می فرمایند: (من قتل نفساً… فکانما قتل الناس جمیعاً. کنایه از این است که مردم همه دارای یک حقیقت انسانی بوده یک نفر و یا همه در آن حقیقت مساویند. هر که به انسانیتی که در یک فرد است سوء قصدی کند همانا به انسانیتی که در همه است سوء قصد نموده است همچون آبی که میان ظرف های زیادی پخش کنیم هر که از یکی از آن ظرف ها آب بخورد مسلماً آب خورده و به طرف آب رفته است و آنچه که رد ظرف هاست چیزی جز آب نیست پس گویا همه را آشامیده است، بنابراین جمله من قتل کنایه ای به صورت تشبیه است.) [2]

خداوند با آفرینش انسان ها و تکثیر این نسل خواسته این حقیقت را به انسان ها بفهماند که استعداد زندگی زیادی ندارد و برای بقای نسلشان پسینیان جانشین پیشینیان می شوند، بنابراین از بین بردن فردی با قتل افساد در آفرینش و باطل کردن هدف الهی در انسانیت که بقائش با تکثیر افراد و طریق جانشینی یکی از دیگری است می باشد. همان طور که هابیل به برادر خود قابیل گفت من دست خود را برای کشتن بسویت نمی گشایم من از خدا پروردگار جهانیان می ترسم و بدینوسیله بیان کرد که کشتن به ناحق مخالفت و منازعه با مقام ربوبی است. خدا دقیقاً حقیقت این جنایت بزرگ را شرح داده است و در قرآن کریم فرموده است که پیش او قتل یک نفر به منزله ی قتل همه و زنده داشتن یک نفر به منزله‌ی زنده داشتن همه است. و هم چنین در آیه 33 سوره مبارکه بنی اسرائیل آمده است: «وَ لَا تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتىِ حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقّ‏ِ  وَ مَن قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلَا یُسْرِف فىّ‏ِ الْقَتْلِ  إِنَّهُ کاَنَ مَنصُورًا: نفسی را که خداوند محترم ساخته است به ناحق نکشید کسی که به ستم کشته شود برای ولی او سلطه ای خاص قرار دادیم پس اسراف در قتل نخواهد کرد زیرا او از جانب شریعت الهی یاری شده است. در این آیه خداوند به حرمت قتل نفس اشاره داشته است. جرم قتل عمدی از جرائم حق الناسی است زیرا از نظر اسلام بر اثر قتل عمدی حق قصاص برای اولیاء دم مقتول به وجود می آید که اختصاص به آنها دارد و می‌تواند از حاکم شرع بخواهند که قاتل مورث آنها قصاص شود. همچنین این اختیار را دارند که قاتل را عفو یا قصاص را تبدیل به دیه کنند. در حق قصاص حقی نیز برای خداوند وجود دارد که در آن پاک نمودن جامعه از جرم قتل است لذا قصاص حق الناس غالب است چون متضمن دو حق است. هم در آن حق الله است و هم حق الناس ولی حق الناس غلبه دارد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه بررسی تبعات شکست سد با نرم افزار MIKE11

[1]–  آیه 31 از سوره مائده.

[2]–   طباطبایی ،محمد حسین ،پیشین،ص 483.

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

هدف تحقیق

هدف از تحقیق شناسایی ضابطه تحقق جرم قتل عمد است زیرا با مطالعه و بررسی نظریاتی که توسط فقها و حقوقدانان ارائه شده است می توانیم راهکارهای مناسبی در جهت تشخیص و تفکیک انواع جرم قتل به دست آوریم .

پرسش های تحقیق

1 .آیا فقها معیار های مشابهی را در مورد تحقق قتل عمد اظهار کرده اند؟

2 .آیا قاتل در رابطه با بند ب ماده 206 قانون مجازات اسلامی باید علم به کشنده بودن فعل ارتکابی داشته باشد یا خیر؟

3 .آیا اشتباه در هویت مقتول تاثیری در میزان مسئولیت مرتکب در عمدی بودن یا غیر عمدی بودن قتل دارد؟آیا می توان این نوع از اشتباه را تحت عنوان قتل عمد مستوجب قصاص دانست؟