تاریخچه اندازه‌گیری شکل ظاهری اجزای بدن:

اندازه‌گیری اجزای بدن بین سالهای 1885 و 1900 در تربیت بدنی شکوفا گردید. هیچکاک[1]، سارجنت[2] و هاروارد[3] حدود 40 نوع اندازه‌گیری از قبیل سن، وزن، قد، دور سین، گنجایش ششها، همچنین قطر و طول اعضای مختلف بدن انجام دادند. استفاده از دینامومتر (برای اندازه‌گیری قدرت عضلانی دست، پا، شانه‌ها، سینه و پشت)

استفاده از کابل تنسیومتر[4] (برای اندازه‌گیری قدرت عضلات قسمتهای مختلف بدن)

قدرت عضلانی را می‌توان به صورت نسبی و مطلق اندازه‌گیری کرد:

اگر در اندازه‌گیری قدرت عضلانی هیچ گونه متغیری در نظر گرفته نشود، در حقیقت قدرت مطلق را اندازه‌گیری کرده‌ایم. اگر در اندازه‌گیری قدرت عضلانی حتی یک متغیر (مانند وزن، سن، جنس، و…) را لحاظ کنیم، اندازه‌گیری قدرت عضلانی به صورت نسبی خواهد بود. (کاشف، 1391).

2ـ تاریخچه آزمونهای قدرت عضلانی:

– در سال 1699 دولاهایر[5] قدرت مردان و اسبها را در بلند کردن و حمل وزنه‌های سنگین مورد مقایسه قرار داد.

– در سال 1915 مارتین[6] ضرورت یافتن ابزاری که بتواند تفاوت قدرت عضلات معمولی و کارکرده را نشان دهد را مطرح کرد و بر مبنای آن «اصل مقاومت در برابر کشش» به جای بکار بردن قدرت عضلانی را معرفی نمود.

– راجرز[7] در سال 1925 مساله قدرت عضلانی و آزمونهای آن را مجددا احیا کرد.

– نتیجه کارهای ساجنت و راجرز شکل گیری شاخص آمادگی عمومی بدن[8] (PFI) و شاخص قدرت بدن (SI) بود.

– بعد از آن کلارک[9] آزمونهایی را برای اندازه‌گیری قدرت عضلات مختلف طراحی کرد.

– در سال 1945 کراس[10] آزمونهایی برای تعیین حداقل آمادگی‌های عضلانی ارائه داد.

آمادگی یک عضله یا گروهی از عضلات برای اعمال حداکثر فشار به یک مانع ثابت یا متحرک برای یک مرتبه را قدرت عضلانی می‌نامند. قدرت یکی از عوامل مهم موفقیت در بسیاری از رشته‌های ورزشی است.

 

  1. قدرت ایستا یا ایزومتریک:

قدرت ایستا انقباض‌های عضلانی در برابر مقاومت ثابت و غیر قابل حرکت است که در آن ضمن اینکه تنش عضله افزایش می‌یابد، تغییری در طول عضله یا وضعیت مفصل ایجاد نمی‌شود.

  1. قدرت عضلانی پویا یا ایزوتونیک:

قدرت عضلانی پویا یا ایزوتونیک شامل انقباض‌هایی است که طول عضله و وضعیت مفصل مربوطه هنگام بلند کردن جسم تغییر می‌کند.

قدرت پویا به دو بخش زیر تقسیم می‌شود:

  1. درون گرا (کانسنتریک)[11]: که در آن هنگام انقباض طول عضله کوتاه می‌شود.
  2. برون گرا (اکسنتریک)[12]: که در آن هنگام انقباض به طول عضله افزوده می‌شود.

آزمون یک تکرار بیشینه (برای اندازه‌گیری قدرت عضلات هر ناحیه از بدن)

آزمون کشش بارفیکس با حمل حداکثر وزنه برای یک مرتبه (برای اندازه‌گیری قدرت عضلات کمربند شانه‌ای)

آزمون کشش دراز و نشست با حمل حداکثر وزنه برای یک مرتبه (برای اندازه‌گیری قدرت عضلات شکم)

  1. قدرت ایزوکنتیک

قدرت ایزوکنتیک[13] ترکیبی از انقباض‌های ایزومتریک و ایزوتونیک است. زیرا نه فقط شامل بیشترین تلاش (مانند ایزومتریک) در تمام زوایای مفصلی است، بلکه در سرتاسر دامنه حرکت مفصل صورت می‌گیرد(مانند ایزوتونیک)[14]. (کاشف، 1391).

اندازه‌گیری قدرت عضلانی به صورت ایزوکنتیک به دستگاه‌ها و وسایل پیشرفته و گران قیمت نیاز دارد.

به طور کلی از نظر اصول فیزیولوژی و بیومکانیکی هر چه سطح مقطع عضله یا گروه عضلانی بیشتر شود نیروی بیشتری تولید می‌کند و در نتیجه نیروی انقباض در عضله افزایش می‌یابد. به عبارت دیگر هر چه عضله‌ای طویل‌تر و تعداد پل‌های عرضی که فیلامان‌های اکتین[15] را می‌کشند بیشتر باشد، فیلامان اکتین بیشتر روی فیلامان[16] میوزین می‌افتد و کشش نیز به همان میزان افزایش می‌یابد و قدرت انقباض عضله بالاتر می‌رود (رابرگز و همکاران، 1384؛ جلیلی، 1386)؛ به همین دلیل با افزایش وزن و قد که متناسب با آن قطر و طول عضلات افزایش می‌یابد، قدرت فشردن دست نیز افزایش می‌یابد. این همبستگی مثبت و معنی‌دار رابطه بین قد، وزن و توده بدون چربی با قدرت فشردن دست را نشان می‌دهد. (کاشف، 1391).

بالا بردن توانایی و قابلیت‌های افراد به ویژه در زمینه عملکرد دست، از وظایف مهم مربی بشمار می‌رود. از آنجایی که عملکرد دست و کیفیت اعمال آن بستگی زیادی به قدرت دست دارد از این رو شناخت عوامل موثر بر قدرت آن از اهمیت زیادی برخوردار است. نتایج بررسی‌ها و تحقیقات با روشن ساختن وضعیت برتر از نظر آنتروپومتری می‌تواند رهنمودهایی عملی برای مربیان و ورزشکاران باشد؛ مانند: پیشبینی حداکثر قدرت ورزشکار و تخمین تناسب قدرت باقیمانده برای داشتن عملکرد؛ همین طور تعیین نقطه مطلوب و مناسب در اجرا با توجه به رشته ورزشی نیز شایان توجه است. با توجه به این که ارزیابی قدرت برای مربیان ضروری است و با استفاده از آن می‌توانند به بررسی میزان آمادگی و ضعف عضلانی، اندازهگیری اثرات تمرین و کنترل پیشرفت ورزشکاران بپردازند و همچنین از آنجا که ویژگی‌های آنتروپومتریکی مختلف، ترکیب بدن و قدرت فشردن دست، متغیرهایی‌اند که در برخی از ورزش‌ها برای ارزیابی اثرات تمرین و فراهم کردن اطلاعات برای مربیان جهت انتخاب بازیکنان جوان، برای تشخیص آمادگی سطوح رقابتهای مختلف و انجام ورزش‌های مختلف مورد بررسی و آزمایش قرار می‌گیرند لذا شناخت ویژگی‌هایی که بر قدرت فشردن دست تاثیرگذار هستند را _به ویژه در ورزشکاران_ پررنگ تر می‌نماید. گر چه این مسئله از نظر انتخاب نوع شغل و رشته ورزشی نیز حائز اهمیت است. (همان)

[1] Hichkak

[2] Sarjent

[3] Harvard

[4] Cable Tensiometer

[5] Dola Hayer

[6] Martin

[7] Rajers

[8] Total fitness

[9] kelarc

[10] Crass

[11]Concentric

[12]Eccentric

[13]Isokinetic

[14] Isotonic

[15] Actin

[16] Myosin