تعیین اکراه در قتل در حقوق کیفری ایران و اسلام-پایان نامه

دانلود پایان نامه

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 نقش و تأثیر اکراه در جرائم مستلزم حد و قصاص

پایان نامه ارشد :

گفتار اول : اکراه در لغت و اصطلاح

الف- اکراه در لغت

اکراه از ماده‌ی کره (به فتح و ضم اول و سکون ثانی) است[1]؛ هر چند اهل لغت نظر دارند که کَره (به فتح) مفهومی غیر از کُره (به ضم) دارد. (الکُره بالضم ما اکرهت نفسک علیه و بالفتح ما اکرهک غیرک علیه تقول: جئتک کُرهاً وادخلتنی کرهاً[2])؛ کره (باضمه)؛ آنچه نفس تو از آن کراهت دارد کره (با فتحه)؛ آنچه که دیگری تو را بر آن کار وادار می کند.

در تاج العروس از راغب اصفهانی نقل شده: (الکَره بالفتح المشقه التی تناول الانسان من خارج ممّا یحمل علیه بالاکراه و بالضمّ مایناله الانسان من ذاته[3])؛ کره (با فتحه) مشتقی است که از خارج به انسان می رسد و بر او با اکراه تحمیل می شود و کره (باضمه) کراهتی است که از درون انسان را آزار می دهد. اما علاوه بر تعاریفی که اهل لغت در زبان عرب از اکراه ارائه نموده اند در دایره المعارف فرهنگ فارسی معین نیز در معنای این کلمه بیان گردیده که:

«اکراه: ekrah ]ع.[ (مص م.) در معنای ناخوش داشتن، ناپسند داشتن کسی را به زور به کاری واداشتن، به ستم بر کاری داشتن. (اِ.) ناخواست، فشار و زور آمده است[4]

 

ب- اکراه در اصطلاح

اکراه از جمله کلماتی است که معنای اصطلاحی آن با معنای لغوی آن چندان تفاوتی ندارد.

معنای این کلمه در نزد توده‌ی مردم و آنچه که در کتابهای واژه شناسی به آن پرداخته شده است بسیار نزدیک به هم است. استاد شادروان مرحوم دکتر سیدحسن امامی اکراه را چنین تعریف می نمایند: «اکراه عبارتست از فشار مادی یا معنوی بر شخص تا او را وادار به انجام عملی نماید. اعمال اکراه نسبت به اراده کننده، آزادی او را در سنجش نفع و ضرر موضوع اراده سلب می نماید. شخص مزبور در آن حال برای اینکه از نتایج وخیم اکراه خود را برهاند، تسلیم می گردد و اراده می نماید. ایجاد اراده بدین نحو مؤثر نبوده و مولد حق یا مسقط آن نمی باشد.»[5]

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   اختلاف فقهای اهل تسنن در خصوص چگونگی تحقق عنوان قتل عمد-پایان ...

[1] . ابن منظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، جلد 12، بیروت، دارالتراث العربی، 1408 هـ.ق، ص 80.

[2] . ابن منظور، لسان العرب، جلد 12، ص 80، ذیل ماده کره.

[3] . زبیدی، محمد مرتضی، تاج العروس، بیروت، دارمکتبه الحیات، بی تا، ذیل ماده‌ی کره.

[4] . معین، محمد، فرهنگ فارسی، دوره ی شش جلدی، جلد اول، تهران، امیرکبیر، چ 13، 1378 هـ.ش، ص 330.

[5] . دکتر امامی. سیدحسن. حقوق مدنی. جلد چهارم. بی جا، انتشارات اسلامیه، چ چهارم، 1352، ص 22.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سؤالات تحقیق

  1. آیا اکراه را می توان به عنوان عامل رفع مسئولیت به حساب آورد یا جایگاه این قاعده در جای دیگری است؟
  2. آیا همیشه باید مجازات اکراه شونده را در انجام جرم به اکراه کننده بار نمود یا خیر؟