تعیین معیارهای تشخیصی قتل عمدی در حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی-دانلود پایان نامه حقوق

دانلود پایان نامه

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 بررسی معیارهای تشخیصی قتل عمدی در حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی

پایان نامه ارشد :

: کودکی

کودکی از دوران قدیم مگر در شرایط استثنایی غالباً علتی برای رفع مسئولیت شناخته شده است، البته بیان این نکته لازم است که کودکی به دو دوره تقسیم می گردد زمانی که طفل صغیر غیرممیز است یعنی به هیچ وجه نمی تواند اعمال و رفتار خود را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. ماده 34 قانون مجازات عمومی 1304 اطفال غیرممیز را فاقد مسئولیت کیفری می دانست و طفل غیرممیز طفلی بود که کمتر از دوازده سال تمام می داشت و اطفال ممیز که به سن پانزده سال تمام نرسیده بودند در صورت ارتکاب جنحه یا جنایت به ده تا پنجاه ضربه شلاق محکوم می شدند و در نهایت باید گفت (برابر قسمت اخیر ماده 4 قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار به طور کلی اطفال تا 6 سال تمام قابل تعقیب جزائی نخواهند بود) [1] (در کشور ایران، سن بلوغ برای آغاز مسئولیت کیفری پسران 15 سال تمام قمری و در مورد دختران 9 سال تمام قمری (تبصره ماده 1210قانون مجازات) است) [2] با توجه به مراتب بالا اصولاً کسی که به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد (یعنی 9 سال تمام برای دختر و 15 سال تمام قمری برای پسر) مسئولیت جزایی ندارد اما مسئولیت طفل از باب ضمان باقی است زیرا طبق ماده 50 قانون 1370 «چنانچه غیربالغ مرتکب قتل و جرح و ضرب بشود عاقله ضامن است لکن در مورد اتلاف مال اشخاص خود طفل ضامن است و اداء آن از مال طفل به عهده ولیّ طفل می باشد» بنابراین کودک غیرممیز فاقد قدرت تشخیص و ارزیابی مصالح و مضار خویش است و کودک ممیز فی الجمله استعداد تمیز میان منافع و زیانهای خود را داشته است اما قدرت درک وی به اندازه ای نیست تا بتواند عواقب کاری را که انجام می دهد را بتواند بسنجد به همین جهت است که قانون مجازات اسلامی جنایت ارتکابی به وسیله صغار را اگرچه دارای صورتی از عمد بوده یا ظاهر آن از مصادیق شبه عمد باشد به منزله خطای محض قلمداد کرده است، چنانکه در تبصره ماده 306 ق.م.ا آمده است: جنایت عمد و شبه عمد نابالغ و دیوانه به منزله خطاء محض و بر عهده عاقله می باشد.

از میان فقهای اهل سنت (فقهای شافعی و حنابله سن بلوغ را که در زن و مرد 15 سال و فقهای مالکیه 17 سال گفته اند) [3] (و فقهای حنفی، بلوغ مرد را در 18 و وزن را در 17 سالگی ذکر کرده‌اند). [4] اگرچه برخی از متأخرین شیعه بلوغ دختران را در 13 سالگی محقق می دانند اما باید این نکته را بیان کرد که دیدگاه فقهای اهل تسنن در خصوص سن بلوغ که نشانگر سن مسئولیت کیفری می باشد قابل قبول تر به نظر می رسد اگرچه در این سنین دیگر فرد دارای قدرت تشخیص می باشد، اما تحقق مسئولیت کیفری حداقل در سن 15 سالگی چه در دختر و چه در پسر قابل پذیرش تر است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   دانلود پایان نامه حقوق:تعیین مفهوم محاربه و ارکان متشکله آن در قوانین ایران

[1]– گلدوزیان، ایرج، بایسته های حقوق جزای عمومی ،پیشین ،ص 238.

[2]– همان  ،ص 240.

[3]– ابن حزم اندلسی،علی ابن احمد، المحلی، جلد اول، چاپ بیروت، دار الافاق الجدید، بی تا ،صص 89-88.

[4]– مغنیه، محمد جواد، الفقه علی المذاهب الخمسه، قم، نشر قدس، بی تا ،ص 300.

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

هدف تحقیق

هدف از تحقیق شناسایی ضابطه تحقق جرم قتل عمد است زیرا با مطالعه و بررسی نظریاتی که توسط فقها و حقوقدانان ارائه شده است می توانیم راهکارهای مناسبی در جهت تشخیص و تفکیک انواع جرم قتل به دست آوریم .

پرسش های تحقیق

1 .آیا فقها معیار های مشابهی را در مورد تحقق قتل عمد اظهار کرده اند؟

2 .آیا قاتل در رابطه با بند ب ماده 206 قانون مجازات اسلامی باید علم به کشنده بودن فعل ارتکابی داشته باشد یا خیر؟

3 .آیا اشتباه در هویت مقتول تاثیری در میزان مسئولیت مرتکب در عمدی بودن یا غیر عمدی بودن قتل دارد؟آیا می توان این نوع از اشتباه را تحت عنوان قتل عمد مستوجب قصاص دانست؟