حزب عدالت و توسعه

(حیدرزاده نائینی،212:1380 و 213).

«گروه رسانه ای اربکان چی ها» اعضای این گروه، از لحاظ عقیدتی، حنفی مذهب میانه رو هستند و در راستای برنامه ها و اهداف حزب رفاه و فضیلت، تحت رهبری نجم الدین اربکان قرار دارند. روزنامه مهم این گروه، «ملی گازته» نام دارد و شبکه ی تلویزیونی آن کانال 7 است. این کانال خصوصی را گروهی از روشنفکران مسلمان ترکیه با مساعدت نجم الدین اربکان در سال 1994 تأسیس کردند و اکنون برنامه های این کانال به صورت شبانه روزی و سراسری در ترکیه، آسیای میانه و اروپا قابل رؤیت است (حیدر زاده ی نائینی،213:1380).
«گروه رسانه ای نورجی ها» این گروه به طریقت نورجیه وابسته است و تحت رهبری فتح الله گولن فعالیت می کند. نشریه های این گروه عبارتند از، روزنامه ی «ینی آسیا» و «ینی نسیل» و ماهنامه ی سیزینتی و اکسیون خبرگذاری، کانال تلویزیونی این گروه «راه شیری» است که در سال 1993 تأسیس شد و اکنون در کشورهای آسیای مرکزی و بخشی از اروپا هم قابل رؤیت است. این شبکه در راستای اشاعه ی اسلام تک بعدی اسلام منهای سیاست می کوشد (زارع،259:1383).
«کمپانی اخلاص» صاحب این گروه دکتر «انور اورن» نام دارد و روزنامه ی ترکیه، خبرگذاری اخلاص و کانال تلویزیونی TGRT متعلق به آن است، این گروه ضمن رعایت مبانی لائیسیزم حاکم، اشاعه گر مسائل ملی گری ترک، به علاوه مذهب گرایی حنفی متعصب است. خبرگذاری «اخلاص» یکی از بزرگ ترین بنگاه های خبر پراکنی ترکیه است و در پنج قاره ی جهان نمایندگی دارد (همان منبع:259و260).
«رادیو هدف»، این رادیو توسط گروهی از مسلمانان حنفی مذهب ترکیه تأسیس شده است آن ها معتقدند که از طریق دموکراسی (تشکیل احزاب اسلامی، مبارزات پارلمانی و…) نمی توان به حکومت اسلامی دست یافت و تنها راه تحقق این هدف ارتقای سطح آگاهی جامعه و تبلیغ یا معرفی فرهنگ و معارف اسلامی است. «رادیو بیرلیک (وحدت)» این رادیو توسط شرکت «ییمپاس» متعلق به اصناف ترک مسلمان مقیم آلمان تأسیس شده و مسئولان آن، گروهی از نویسندگان و هنرمندان مسلمان اسلام خواه و ملی گرای ترکیه هستند. همچنین در ترکیه رادیو امید و نیز رادیو عارفان نیز به پخش برنامه های مختلف مذهبی می پردازند (همان منبع:260 و 261).
در سال های پس ازجنگ جهانی دوم که اروپا برای بازسازی به شدت به نیروی کار فراوان و ارزان نیاز داشت، تعداد زیادی از اتباع ترکیه در جستجوی کار، به کشورهای اروپایی بخصوص آلمان مهاجرت کردند و اغلب با خانواده های خود در آن جا ساکن شدند. این مهاجران در اروپا به فعالیت های مذهبی مانند تشکیل گروه ها و انجمن های دینی حتی با گرایش های سیاسی و ضد لائیسم دست می زنند. از مهم ترین این سازمان ها می توان به این موارد اشاره کرد. «جمعیت اتحاد اسلامی»، این تشکیلات را انشعابی از سازمان بینش ملی (میلی گوروش) دانسته اند که ارگان برون مرزی حزب رفاه به شمار می رود. رهبر این جمعیت، یکی از روحانیون مشهور ترکیه به نام «جمال الدین کاپلان» نام داشت که رسانه های لائیک او را «صدای سیاه» می نامیدند و بعدها نظام لائیک آن را بنیادگراترین تشکیلات اسلامی دانست (سیاری،97:1376).
وی انقلاب اسلامی ایران را حرکت قرن می نامید و از آن حمایت می کرد. پس از مرگ وی فرزند وی «متین کاپلان» مشهور به «متین مفتی اوغلو» این مسئولیت را به عهده گرفت (ابوالقاسمی و اردوش،44:1378). همچنین گروه های دیگری چون گروه شیخ کالکان و گروه آوجی با اهدافی کم و بیش مشابه، در سایر نقاط اروپا به فعالیت می پردازند.
در ترکیه، سازمان امور دینی به عنوان تنها سازمان مذهبی در جمهوری ترکیه، جزئی از دستگاه دیوان سالاری دولتی این کشور به شمار می رود. این سازمان نهادی وابسته به نخست وزیری است که در سال 1924 تأسیس شد. از طریق این سازمان، کلیه ی عملکردهای مذهبی تحت کنترل دولت درآمده است. چون کارمندان آن مستخدمین دولت محسوب می شوند به علاوه کلیه ی نهادهای آموزشی که وظیفه ی تربیت کادر خدماتی و تبلیغی مذهبی را به عهده دارند جزء مجموعه ی آموزش و پرورش به حساب می آیند (حیدرزاده ی نائینی،305:1380).
از لحاظ حقوقی این نهاد جدیدالتأسیس مسئولیت اداره ی مساجد، آموزش طلاب، ائمه ی جمعه و جماعات، تربیت مؤذن و از همه مهمتر بررسی محتوای خطبه ها و سخنرانی وعاظ در مساجد را بر عهده داشته است. کارکرد این نهاد، فعالیت و نفوذ نهادهای غیر دولتی را تضعیف می کند (Ayata,1996:13).
پ) سیاست ها و عملکردهای جریان اسلام گرای ترکیه
1- سیاست ها و عملکردهای جریان اسلام گرا در بعد داخلی
1-1- عرصه ی سیاسی
1-1-1- مشارکت سیاسی
خلاء شدیدی که پس از تحولات دهه های اولیه ی تشکیل نظام جمهوری وجود داشت احزاب سیاسی را بر آن داشت، تا با استفاده از جلب نظر گروه های مذهبی، حمایت مردم را نیز به دست آورند البته باید گفت وجود احزاب راست مذهبی مانند حزب رفاه و فضیلت سبب شد تا برخی تحلیلگران بیشترین توجه خود را معطوف احزاب سیاسی- مذهبی در ترکیه کنند و از موقعیت دیگر تشکل های مذهبی که نقش گروه های میانه را دارند غافل شوند مانند گروه های اهل شریعت و حتی اهل طریقت، طبق نظر شریف ماردین، اهل تصوف صرف نظر از طریقت های مختلف، در زمره ی گروه های فرعی و کوچک تری قرار دارند که دارای موقعیت بسیار بالایی در بین جامعه ی مذهبی ترکیه هستند و نقش اسلام در سیاست ترکیه بدون در نظر گرفتن کلیه ی طریقت های مهم که در مجموعه تصوف، نقش بازی می کنند قابل فهم نیست (حیدرزاده نائینی،21:1380).

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مسئله ی طریقت ها در جامعه ی ترکیه قدمتی چندصد ساله دارد که با از بین رفتن عثمانی و روی کار آمدن نظام جمهوری، با مشی ضد دینی و به صورت زیرزمینی به حیات خود ادامه دادند. مهم ترین نقشی که این طریقت ها بعد از استقرار نظام جمهوری بازی کردند تأثیر بر روند انتخابات جمهوری ترکیه بوده است از این رو نخبگان سیاسی ناچار به چانه زنی با رهبران و شیوخ شریعتی و طریقتی درجهت کسب حمایت مردم شدند همین قدرت گروه های مذهبی در ترکیه و سعی در جلب نظر مردم برای بدست آوردن آراء، دلیل بقاء و نیرومندی احزاب مذهبی در ترکیه شده است. از حدود ۱۹۵۹ گروه ها و جنبش های اسلام گرا به طور قانونی آغاز به فعالیت کردند. در واقع باید گفت این بازگشت جریان های اسلامی جهت مشارکت در انتخابات از راه معرفی نامزدهای اسلام گرا نبود بلکه چالش احزاب لائیک با یکدیگر برای کسب آراء گروه های اسلامی سبب اهمیت یافتن آنان شد (کاویان نژاد،1389).
علاقه ی مردم ترکیه به احزاب اسلامی زمانی آشکارا قابل فهم بود که حزب عدالت که یک حزبی اسلامی است توسط نجم الدین اربکان در سال 1970 تأسیس شد که البته یک سال بعد به اتهام تخطی از اصول لائیک غیر قانونی اعلام شد و در جولای ۱۹۸۳که فعالیت احزاب دوباره آزاد شد حزب رفاه جایگزین آن شد و این حزب در ۱۹۸۷ و ۱۹۸۹ در انتخابات سراسری موفق به کسب آراء فراوانی شد. در دوره های مذکور، اسلام گرایان طی یک استراتژی مهم و بلند مدت درصدد برآمدند تا نخبگان تحصیلکرده ی بیشتری را تربیت کنند و در عرصه های مختلف قدرت سیاسی جای دهند همچون رجب طیب اردوغان، نخست وزیر فعلی ترکیه که یک دوران از شاگردان اربکان به شمار می رفت، ولی بعدها از وی جدا شده و حزب عدالت و توسعه را تأسیس کرد. میزان رشد اسلام خواهی در بین افکار عمومی ترکیه در طی انتخابات پارلمان در ده سال اخیرکاملاً محسوس بوده است. همه ی احزاب کهنه و نو با هر دیدگاه سیاسی و اجتماعی اعم از لائیک تندرو، ملی گرا، لیبرال، راست گرا و چپ گرای سنتی در بیرون مجلس ماندند و عرصه ی مجلس فقط برای حضور دو حزب عدالت و توسعه و جمهوری خواه خلق باز شد (همان منبع).
حزب عدالت و توسعه در حالی به مجلس ترکیه راه یافت که حزب جمهوری خواه، از قدیمی ترین احزاب ترکیه و به عبارتی تشکیل دهنده ی جمهوری ترکیه را با خود یدک می کشید و با انتساب به مصطفی کمال آتاتورک، خود را پایه گذار رژیم لائیک در ترکیه قلمداد می کند و امروز، اسلام گرایان را رقیب اصلی خود می دانند.کسب درصد قابل قبولی از آراء در انتخابات سال های اخیر باعث شده تا حزب عدالت و توسعه بتواند بدون نیاز با دیگر احزاب لائیک و جمهوری خواه، موفق به تشکیل دولت شود (کاویان نژاد،1389).
در واقع با روی کار آمدن اسلام گرایان در ترکیه، دوران جدیدی در شرف ظهور است. این دوران را می توان با مفهوم «پسا کمالیسم» توصیف کرد که اصلی ترین ویژگی آن تضعیف سنت دولت سالاری در عرصه های مختلف و تقویت جامعه ی مدنی و بخش خصوصی می باشد (شاهنده،1380: 59).
بر اساس مطالعات جامعه شناسان سیاسى در ترکیه، یک سوم مردم این کشور متمایل به اندیشه هاى سکولاریستى و دو سوم آن ها مذهبى مى باشند. از میان سکولارها، 10 درصدشان بسیار افراطى و ناسیونالیست بوده و کاملاً با اروپا و ایالات متحده آمریکا مخالف مى باشند. از میان مذهبیون ترک، 10 درصد آن ها متمایل به تشکیل حکومت مبتنى بر شریعت و اجراى کامل احکام، مقررات و قوانین اسلامى مى باشند و 60 تا 70 درصد بقیه، محافظه کار بوده ولى به مدرنیسم نیز متمایل اند. البته تمایلات مذهبى یا سکولار با تقسیمات جغرافیایى در این کشور همخوانى ندارد. براى مثال مردم شرق آناتولى محافظه کارند ولى لزوماً این به معناى این نیست که آن ها از مردم غرب ترکیه مذهبى ترند. بر اساس نظر سنجى بنیاد اقتصادى و اجتماعى ترکیه که در مورد هویت مردم این کشور انجام داده است، 19/4 درصد مردم این کشور خود را ترک، 44/6 درصد مسلمان، 29/9 شهروند جمهورى ترکیه، 2/7 کرد، 1/1 علوى دانسته اند و 1 درصد هم خود را به هیچ گروهى منتسب ندانسته اند. علاوه براین بر اساس یافته هاى بنیاد اقتصادى و اجتماعى ترکیه، 86 درصد از مردم ترکیه به رئیس جمهورى مدرن، 74 درصد به رئیس جمهور مذهبى و 75 درصد به رئیس جمهور سکولار متمایل مى باشند (ماه پیشانیان،10:1388).
البته باید به این نکته توجه نمود که به اعتقاد مردم ترکیه، بین یک مسلمان خوب بودن و یک سکولار بودن تناقضى وجود ندارد. در نهایت باید به این نکته ی کلیدى توجه داشت که اکثر مردم ترکیه معتقدند که تقسیم بندى سیاسى- اجتماعى در ترکیه بین اسلام گرایان و سکولارها نبوده بلکه بین ناسیونالیست هاى افراطى و اصلاح طلبان مى باشد. علاوه براین، اکثر مردم این کشور به لیبرالیسم سیاسى تمایل دارند(همان منبع). تجربه ی ترکیه، مؤید این واقعیت است که بسیاری از مسلمانان، چه آن هایی که در دولتی رسماً سکولار و یا اسلامی زندگی می‌کنند، دموکراسی را امید اصلی خود و ابزار مشارکت سیاسی کارآمد تلقی می‌کنند (اسپوزیتو و وال،7:1378).
1-1-2- رشد مردم سالاری و دموکراسی

در ریشه یابی علل رشد اسلام گرایی در ترکیه،کمتر صاحب نظری است که به مسأله ی رویکرد اسلام گرایان به صندوق رأی به عنوان مسالمت آمیزترین راه نپرداخته باشد. خانم نیلوفر نالا، پژوهشگر و استاد دانشگاه های ترکیه که در مورد اسلام گرایی ترکیه تحقیق کرده، چنین نوشته است، موفقیت اجتماعی و اقتصادی ترکیه و رشد انتخابات مردمی، بخش چشمگیری از جامعه را به سمت اسلام کشانده است. برای باز شدن پای اعتدال در جامعه ی ترکیه، طبیعی است که مهم ترین شرط تحقق این موضوع، رشد مردم سالاری و رعایت اصول آن است که در سایه ی آن، مردم بتوانند مطابق باورها و اعتقادات خود تصمیم بگیرند. اما بسیاری معتقدند در جامعه ی لائیک- دموکراتیک، رفتار دینی تنها در صورتی می تواند بروز و ظهور اجتماعی پیدا کند که رأی دهندگان قبل از رأی دادن، از حقیقت و باطن دینی آن رفتار دست شسته و اعتقاد به حقانیت و اعتبار ذاتی و قداست الهی آن را از دست داده باشند و آن را تنها به عنوان حکمی تنها بشری و انسانی محترم شمارند (پارسا،67:1377).
با همه ی این احوال می توان گفت که هر گاه فرصتی ولو اندک جهت استقرار مردم سالاری و فضای باز سیاسی در کشورهای مسلمان نشین پدید آمده، شاهد روی آوردن این جامعه ها به احزاب و نامزدهای اسلام گرا بوده ایم. بنابراین، رابطه رشد مردم سالاری با رشد اسلام گرایی، درکشورهای دارای اکثریت مسلمان همواره مثبت بوده است (زارع،132:1381).
در واقع با شکل گیرى نظام چند حزبى در ترکیه در سال 1946، نقطه عطف بسیار مهمى براى رشد اسلام سیاسى در این کشور محسوب شد. با استقرار این سیستم، حزب کمالیسم خلق، انحصار انتخاباتى خود را از دست داد و اسلام به مهم ترین عامل براى جذب آراء تبدیل گردید. بر همین اساس حزب جمهوری خلق که دو دهه به شدت با اسلام مخالفت مى نمود مجبور گردید که موضع متعادلى نسبت به آن در پیش بگیرد. علاوه براین پیروزى احزاب دموکراتیک در انتخابات، نه تنها فضاى سیاسى لازم را براى گروه هاى قومى و مذهبى فراهم نمود، بلکه این زمینه را نیز ایجاد نمود که گروه هاى مذهبى به صورت سیاسى نهادمندگردند (ماه پیشانیان،1388: 9).
در دهه ی 70، احزابی نظیر حزب عدالت تا سال 1971 و پس از آن حزب سلامت ملی به رهبری نجم الدین اربکان که تحت تاثیر اسلام گرایی سیاسی بود، به فعالیت خود ادامه دادند. و بسیاری از حقوق گروه های مذهبی در این دوره به وسیله ی هیأت حاکمه به رسمیت شناخته شد ( زارع،134:1381).
حزب رفاه، در دهه ی 90 توانست بعد از به دست گرفتن قدرت اجرایی در چندین شهر بزرگ، طی انتخابات شهرداری ها در سال 1944 هم، لیاقت و کارآیی خود را ثابت کند (زارع،135:1381). در واقع، اسلام گرایان علاوه بر مبارزه ی سیاسی در انتخابات مجلس و پارلمانی، در انتخابات محلی ترکیه نیز که برای انتخاب شهرداران، فرمانداران و دهداران سراسر کشور برگزار می شود نیز، از اقبال مردمی قابل توجهی برخوردار بودند و هستند و تجربه نشان داده است که اسلام گرایان در این پست ها، نه تنها خدمات بیشتری به مردم در مناطق تحت اراده ی خود ارائه می کنند، بلکه از بعد فرهنگی، اعتقاد راسخ به مسائل اسلامی دارند. شهرداران اسلام گرا در ترکیه، ویژگی هایی دارند. از جمله، تلاش خستگی ناپذیر در جهت حل مشکلات عمومی مردم، مبارزه با فساد اداری، مبارزه ی تدریجی با لائیسم و اصول ضد دینی و ضد اخلاقی و تلاش در جهت احیاء روحیات و اخلاقیات اسلامی که آنان را از دیگران ممتاز می کند (همان منبع: 137).
درواقع تحولات دهه ی 1980 و 1990 فرصتی را برای ترکیه به وجود آورد که این کشور بتواند فرایند گذار به دموکراسی را از سر بگیرد. مسائلی چون اصلاحات اقتصادی دولت اوزال، و به تبع آن روند رو به تصاعد قدرت های اسلام گرا و در کنار روند رو به رشد مسأله ی کردها در اتحادیه ی میهنی این کشور (کردستان)، مهم ترین تحولات این دو دهه در حیات سیاسی این کشور محسوب می شوند که تجمیع آن ها موجب شد میراث کمالیسم در سایه قرار گیرد (اکبری کریم

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *