مرداد ۱۷, ۱۳۹۹

دانلود پایان نامه بررسی قرارداد های نفتی بای بک در تولید و قابلیت اعمال آن در صنعت نفت ایران

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 قرارداد های نفتی بای بک در تولید و قابلیت اعمال آن در صنعت نفت ایران

پایان نامه ارشد :

 

: لغو امتیاز نامه دارسی

گفتگوهای رسمی برای انعقاد قرارداد جدید، یا تجدید نظر در قرارداد دارسی، در سال 1307 خورشیدی میان تیمور تاش، وزیر دربار پهلوی و سرجان کدمن، مدیر عامل شرکت نفت انگلیس و ایران، آغاز شد. طی مدت این مذاکرات تیمور تاش در صدد سهامدار کردن دولت ایران و بالا بردن سهم ایران از 16 درصد به 25 درصد بود ولی کدمن نه تنها با مشارکت ایران در سهام شرکت مخالفت می‌کرد بلکه به بیش از 20 درصد حق السهم نیز رضایت نمی‌داد.

بنابراین مذاکرات تیمور تاش و کدمن به نتیجه‌ای نرسید و در سال 1307 خورشیدی این روابط بدتر شد، شرکت نفت انگلیس و ایران برای کاهش این اختلافات مجدد گفتگوهایی را آغاز نمود، که بر این اساس کلایو، وزیر مختار بریتانیا در تهران، در زمستان 1307 خورشیدی با شاه ملاقات کرد، شاه از او استقبال کرد و خواستار تجدید نظر در امتیاز دارسی شد.

به دنبال اعلام پیام شاه توسط کلایو به لندن، کدمن در اسفند همان سال به تهران آمد و با نصرت‌الدوله فیروز، وزیر مالیه، علی اکبر داور، وزیر عدلیه و تیمور تاش، وزیر دربار ملاقات و مذاکره نمود. در این مذاکرات کدمن از کشیدن خطوط لوله به خلیج فارس صرف نظر کرد و حوزه عملیات کمپانی را هم به 100 هزار مایل مربع کاهش داد، اما بر تمدید امتیاز به 30 سال پس از پایان امتیاز دارسی و حداکثر درآمد ایران از منافع ناخالص به میزان 20 درصد اصرار ورزید، در حالی که در مقابل دولت ایران بر 25 درصد منافع ناخالص و داشتن دو نفر مدیر در هیات مدیره شرکت اصرار داشتند.[1]

باز هم این گفتگوها به نتیجه‌ای نرسید و کدمن مستقیما به آمریکا عازم شد و تقریبا تا سال 1310 خورشیدی هیچ گونه مذاکراتی میان طرفین صورت نگرفت. آغاز نوروز 1308 مصادف با تظاهرات بی سابقه کارگران شرکت نفت در اعتراض به کمی پاداش و سنوات و…. بود که آنها خواهان درخواست افزایش دستمزدها بودند اما بعد از اعتراضات تعداد زیادی از کارگران اخراج شدند و شورشیان، سرکوب گردیدند و غائله ختم گردید.

کاهش حق السهم دولت ایران در سال 1307 خورشیدی و ناآرامی‌های عشایر در شهریور 1308 مجدد راه را برای گفتگو و مذاکره باز نمود، اما دولت ایران که از مذاکرات قبلی نتیجه‌ای حاصل نکرده بود چاره‌ای جز احضار کمیسر دولتی خود، میرزا عیسی خان فیض، از لندن نداشت. متعاقب این اقدام دولت ایران، سهم ایران تا مبلغ یک میلیون و چهارصد هزار لیره افزایش یافت که نسبت به گذشته بی‌سابقه بوده است. و در مقابل هم دولت ایران امتیازاتی همچون معافیت شرکت از قوانین مالیاتی اردیبهشت 1309 خورشیدی را داد و تقریبا جو آرامی بر روابط طرفین حاکم شد.[2]

دور جدید گفتگوهای کدمن و تیمور تاش در سال 1310 خورشیدی آغاز گردید در این مذاکرات دولت ایران ضمن تکرار خواسته‌های قبلی خود، موارد دیگری همچون وضع مالیات بر درآمد شرکت، افزایش تولید و عرضه نفت و مشتقات آن به داخلی ایران را نیز اضافه نمود که هیچ کدام مورد قبول کدمن و هیات مدیره واقع نشده و حتی کدمن طی نامه‌ای در مرداد ماه 1310 خورشیدی امکان مذاکره را از بین برد.

واکنش شرکت نفت انگلیس و ایران، سبب شد تا تیمور تاش کمی نرمش به خرج دهد و برای انجام کاری سفری به اروپا داشته باشد که در این سفر گفتگوهایی نیز با کدمن داشت که قرار شده بود با توافق یکدیگر طرح مقدماتی را که در زمستان 1310 خورشیدی برنامه ریزی شده بود را اجرایی کنند که البته هیچ گاه عملی نشد. هنگامی که ترازنامه سالیانه شرکت نفت انگلیس و ایران برای سال 1311 تکمیل شد، کاهش فوق‌العاده‌ای نسبت به درآمد‌های ناشی از حق الامتیاز ایران مشاهده شد و شرکت نفت انگلیس و ایران هم علت را بحران اقتصادی اعلام نمودند. ولی این توجیه برای دولت ایران قابل قبول نبود و در 6 آذر 1311 خورشیدی، سید حسن تقی زاده، وزیر مالیه، مکتوب وزارت دربار مبنی بر لغو رسمی امتیاز دارسی را به اطلاع ژاکس، مدیر مقیم شرکت نفت انگلیس و ایران در تهران رسانید.

این اقدام مورد تهدید شدید سفارت انگلیس واقع شد ولی دولت ایران اعتنایی نکرد و پاسخ همیشگی خود را مبنی بر ابطال امتیاز دارسی و عدم تامین منافع ایران در آن تکرار کرد. چندی بعد چون تهدیدهای سفارت انگلیس تاثیری نداشت از در سازش و گفتگو وارد شدند.

اما امتیاز دارسی که در ایران قبل از اعلام مشروطه داده شده بود و پس از انقلاب مشروطه طبق قانون اساسی اعطای این امتیاز منوط به تصویب مجلس شورای ملی بود. دولت ایران در آذر ماه 1311 خورشیدی (نوامبر سال 1932 میلادی) این امتیاز را لغو نمود.

الغای امتیاز دارسی در نامساعدترین شرایط بین‌المللی و مناسبات قدرت برای امپریالیسم بریتانیا صورت گرفت. با این حال، این الغاء بدین معنا نبود که یک دولت ضد امپریالیستی منابع طبیعی خود را در اختیار گرفته است، بلکه بیشتر نوعی بیان درخواست معینی در درون بازار جهانی سرمایه داری از سوی یک شریک توسعه نیافته بود.

[1] . مدیر قوی، رضا، علیرضا حمیدی یونسی و سعید خوشرو، اوپک موقعیت و دیدگاه‌ها، انتشارات کویر جلد اول، تهران، 1380، ص 120.

[2] . شیروی، عبدالحسین، حقوق و تجارت بین‌الملل، انتشارات سمت، چاپ دوم پاییز 1390، ص 99.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

پرسش اصلی تحقیق

  1. ساز و کار قراردادهای نفتی بای بکی که ایران در صنایع نفت و گاز خود جهت بهره برداری میادین نفتی به کار می‌برد چیست؟
  2. تاثیر قراردادهای بای بک با توجه به تحریم ایران چگونه می‌باشد؟
  3. تفاوت‌‌های قرارداد بای بک با عقود حقوق مدنی ایران چیست؟

اهداف تحقیق

بررسی چارچوب این قرارداد که تقریبا قراردادی نسبتا جدید در صنایع نفت و گاز می‌باشد.

تاثیر کاهش این نوع قراردادهای در تولید نفت با توجه به تحریم‌ها.

بررسی شرایط اساسی و ویژگی این قرادادها(بای بک).

بررسی ماهیت قراردادها (بای بک) که اصولا مدت زمان آن بسیار کم است.