سنجش معیارهای تشخیصی قتل عمدی در حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی-پایان نامه

 دانلود پایان نامه

موضوع :

 بررسی معیارهای تشخیصی قتل عمدی در حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی

پایان نامه ارشد :

گفتار دوم: موانع سوء نیت عام

در این قسمت به بررسی موضوعی می پردازیم که بسیار حائز اهمیت می باشد. دلیل اهمیت به این خاطر است که در مسئولیت جزائی متهم تأثیر گذار می باشد. در واقع باید گفت که در برخی موارد با توجه به اینکه عمل ارتکابی از نظر قانون جرم می باشد اما به واسطه ی عواملی وصف مجرمانه از آن برداشته می شود. این علل و عوامل را می توانیم را به دو دسته تقسیم نماییم. دسته اول: مسئولیت به شکل عینی از بین می رود و آن زمانی است که مرتکب جرم عملی را انجام داده که در شرایط عادی از نظر قانون مجازات جرم است اما مقنن به دلایلی عنوان مجرمانه را از آن عمل بر می دارد و آن هنگامی است که مرتکب در شرایطی که در قانون مجازات ذکر گردیده  عمل مجرمانه را انجام داده و وجود همان شرایط هم باعث شده که مقنن مرتکب را معاف از مجازات بداند. این عوامل علل توجیه کننده جرم نامیده می شوند که مرتکب در ارتکاب عمل مجرمانه قصد دارد، اما به جهت وجود شرایط قصد وی زائل گردیده و مجازات در مورد وی اجرا نمی گردد که از جمله عبارتند از: 1- امر قانون و دستور آمر قانونی 2- دفاع مشروع 3- اضطرار 4- رضایت مجنی علیه (اجرای ورزش های خشن و عملیات جراحی). این دسته از علل که علل موجه جرم نامیده می شود مد نظر ما نمی باشد زیرا در ارتکاب عمل مجرمانه سوء نیت وجود دارد و عمل ارتکابی هم جرم است اما به واسطه وجود شرایطی مرتکب مشمول اعمال مجازات نمی گردد. دسته دوم: علت رفع مسئولیت و زوال آن بیشتر در شخص مجرم نهفته است نه در حکم قانونگذار. در این حالت مرتکب مسئول شناخته نمی شود زیرا علل شخصی موجب می گردند که این عوامل علل رافع مسئولیت نامیده می شوند. در این علل که سوء نیت به واسطه ی خصیصه‌ای که در وجود خود مرتکب وجود دارد سبب می گردد که دچار خدشه شود و نهایتاً موجب رفع مسئولیت وی می شود که شامل: علل رافع مسئولیت است: ا- کودکی 2- جنون 3- اجبار 4- مستی 5- خواب و بیهوشی 6- اشتباه. تأثیر گذاری علل بیان شده بر شخص به شکلی است که همان گونه که ذکر گردید بر قصد مرتکب اثر می گذارند و به همین جهت این عوامل را که موانع سوء نیت عام قلمداد گردیده در ادامه مورد بررسی قرار می دهیم.

الف : کودکی

کودکی از دوران قدیم مگر در شرایط استثنایی غالباً علتی برای رفع مسئولیت شناخته شده است، البته بیان این نکته لازم است که کودکی به دو دوره تقسیم می گردد زمانی که طفل صغیر غیرممیز است یعنی به هیچ وجه نمی تواند اعمال و رفتار خود را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. ماده 34 قانون مجازات عمومی 1304 اطفال غیرممیز را فاقد مسئولیت کیفری می دانست و طفل غیرممیز طفلی بود که کمتر از دوازده سال تمام می داشت و اطفال ممیز که به سن پانزده سال تمام نرسیده بودند در صورت ارتکاب جنحه یا جنایت به ده تا پنجاه ضربه شلاق محکوم می شدند و در نهایت باید گفت (برابر قسمت اخیر ماده 4 قانون تشکیل

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

هدف تحقیق

هدف از تحقیق شناسایی ضابطه تحقق جرم قتل عمد است زیرا با مطالعه و بررسی نظریاتی که توسط فقها و حقوقدانان ارائه شده است می توانیم راهکارهای مناسبی در جهت تشخیص و تفکیک انواع جرم قتل به دست آوریم .

پرسش های تحقیق

1 .آیا فقها معیار های مشابهی را در مورد تحقق قتل عمد اظهار کرده اند؟

2 .آیا قاتل در رابطه با بند ب ماده 206 قانون مجازات اسلامی باید علم به کشنده بودن فعل ارتکابی داشته باشد یا خیر؟

3 .آیا اشتباه در هویت مقتول تاثیری در میزان مسئولیت مرتکب در عمدی بودن یا غیر عمدی بودن قتل دارد؟آیا می توان این نوع از اشتباه را تحت عنوان قتل عمد مستوجب قصاص دانست؟