دانلود پایان نامه

موضوع :

 تحول مفهوم خسارت زیست محیطی و نحوه جبران آن در حقوق بین الملل

پایان نامه ارشد :

 

روش‌های پیشگیری از خسارات زیست‌محیطی

(1-1-5-1-2) ارزیابی پیامدهای زیست محیطی

یکی از ابزارهای قانونمند و عالم الشمول در حقوق محیط زیست تطبیقی به منظور تضمین پایداری توسعه به ویژه از بعد تحقق بخشیدن به اصول تضمین پایداری، تعادل و کارائی توسعه پایدار، «ارزیابی پیامدهای زیست محیطی» است. هدف از این سیستم، پرهیز از هر گونه اشتباهات پر هزینه در برنامه‌ریزی‌های توسعه است. پر هزینه هم از نظر ضررهای زیست محیطی و هم از نظر خارجی که باید صرف شود تا پروژه‌ای توسعه‌ای از جهت کیفیت زیست محیطی مقبول جامعه و دولت واقع شود. [1]

در خلال دهه 1970 وائل دهه 1980 میلادی معاهدات بین‌المللی بتدریج الزامی‌هایی را بر فرآیند ارزیابی پیامدهای زیست محیطی اعمال کردند که بطور فزآینده از لحاظ دور نما و جزئیات و همچنین ملاحظات رو به گسترش هستند. [2]

ماده 14 کنوانسیون تنوع زیست محیطی مقرر می‌دارد هر یک از کشورهای عضو در حد امکان و به گونه مناسب، باید: روش‌های مناسب در زمینه لزوم ارزیابی اثرات محیط زیستی پروژه‌های خود را که ممکن است اثرات زیانبار قابل توجهی بر تنوع زیستی داشته باشند با هدف اجتناب از ایجاد چنان تاثیراتی در پیش گرفته و مشارکت مردمی را آن گونه که باید در این روش‌ها در نظر بگیرد؛ اقدامات لازمی را انجام دهد تا تضمین نماید که پیامدهای زیستی آن دسته از برنامه‌ها و سیاست‌های آن که اثرات زیانباری بر تنوع زیستی دارند، مدنظر قرار می‌گیرند؛ در زمینه تحت صلاحیت و کنترل خود که احتمالا اثرات زیانبار قابل ملاحظه‌ای بر تنوع زیستی سایر کشورها یا مناطق ماورای قلمرو داخلی آن دارند براساس رفتار متقابل، با عقد قراردادهای دو جانبه، منطقه‌ای یا چند جانبه مناسب، ارایه و تبادل اطلاعات و مشاوره تشویق کند؛ در صورت بروز خطر یا خسارت آنی یا کشنده برای تنوع زیستی در منطقه تحت صلاحیت یا کنترل سایر دولت‌ها یا مناطق خارج از محدوده صلاحیت ملی خود فوری دولت‌هایی را که به طور بالقوه در معرض خطر قرار می‌گیرند، آگاه کرده و اقدامات لازم را برای جلوگیری یا کاهش خطرات و خسارات یاد شده را آغاز کند. ترتیبات ملی برای عکس‌العمل‌های فوری در قبال اقدامات یا وقایعی را که به علل طبیعی یا غیر آن حادث شده و مبین خطر مهلک و آنی برای تنوع زیستی باشد، ارتقاء داده و همکاری بین‌المللی برای تکیمل تلاش‌های ملی یاد شده را مورد موافقت دولت‌ها یا سازمان‌های وحدت اقتصادی منطقه‌ای ذی‌ربط باشد برای ایجاد طرح‌های مشترک احتیاطی ترغیب نماید.

از دیگر معاهدات‌ی که به اصل ارزیابی پیامدهای زیست‌محیطی توجه کرده‌اند می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

اصل 17 اعلامیه ریو، بند دو ماده 39 و شق b بند 3 ماده 54 کنوانسیون ولینگتون در خصوص تنظیم اقدامات راجع به منابع معدنی جنوبگان مورخ 2 ژوئن 1990، بند c اصل امور جهانی طبیعت، ماده 2 دستورالعمل 337/85 جامعه اقتصادی اروپا پیرامون ارزیابی آثار برخی پروژه‌های عمومی و خصوصی زیست محیطی، تصمیم شورای حاکم یونیپ به عنوان «اهداف و اصول ارزیابی پیامدهای زیست محیطی[3] و ماده 37 کنوانسیون لومه، دولت‌های منطقه آفریقا، کارائیب و آسیا ـ اقیانوسیه مورخ 15 دسامبر 1918 کندانسیون 1985 آسه‌آن، کنوانسیون اسپو، فصل 22 دستور کار 21 و بند ج ماده 8 اعلامیه اصول جنگ‌ها

[1]– سازمان حفاظت محیط زیست مالزی، راهنمایی ارزیابی پیامدهای زیست محیطی توسعه، ترجمه پرستو میراب‌زاده تهران، سازمان حفاظت محیط‌زیست ص 2-1

[2]– لوتارگوندلینگ، همکاران، حقوق محیط‌ زیست، ترجمه محمدحسن حبیبی، چاپ اول جلد دوم انتشارات دانشگاه تهران 1384 ص 269

[3]– Unep Gc /DEC/ 14/17 Annex III (Jane 17, 1987)

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف و ضرورت ها:

هدف این رساله تبین مسئولیتی است در خصوص خسارت زیست محیطی و اگر از این رهگذر کمک اندکی به حقوق زیست محیطی بشر صورت بگیرد برای تحقق هدف از این پایان نامه کفایت می کند.

ضرورت انجام تحقیق در این موضوع از آن جا ناشی می شود که اولاً تعهد دولت ها در پیشگیری از خسارت زیست محیطی ناشی از اعمال حقوق دارای ماهیت محکم و جامع ای نیست که موجب مشکلاتی در انتساب چنین نقض تعهدی به دولت آسیب رساننده شده که لزوم رفع سریع خلاء ها و نارسایی های حقوقی را در این زمینه ایجاب می کند.

ثانیاً با توجه به ماهیت و تحول مفهوم خسارت زیست محیطی به نظر می رسد که اعمال قواعد عام جبران خسارت زیست محیطی در حوزه حقوق بین الملل محیط زیست چندان کارایی ندارد و از این رو تدوین نظام جبران خسارن خاص زیست محیطی لازم است.

ثالثاٌ با توجه به اینکه در حقوق بین الملل جنایت بر ضد محیط زیست به عنوان یک «جنایت بین المللی» که در زمانی غیر مخاصمات مسلحانه قابل تعقیب باشد شناسایی نشده، ضرورت دارد برای جرم انگاری کامل نقض های شدید زیست محیطی اقداماتی صورت بگیرد.

ثالثاً به رغم آنکه حق بر محیط زیست سالم به صورت غیر مستقل و در نتیجه سایر حقوق بشر، از کلیه اسناد جهانی حقوق بشر قابل استنباط می باشد، لیکن اسناد الزام آور حقوق جهانی بشر همانند(اسناد غیر الزام) از شناسایی صریح حق مذکور به مثابه یک حق مستقل بشری باز مانده اند و شناسایی حق به محیط زیست سالم به عنوان یکی از مصادیق نسل سوم حقوق بشر با تنگنا ها و نارسایی هایی مواجه است که لزوم تلاش هایی در جهت شناسایی این حق به عنوان یک حق مستقل بشری در قالب یک سند الزام آور جهانی قابل توجیه است

(3-1) سئوالات تحقیق :

در این پایان نامه سعی خواهد شد به چهار سئوال پاسخ داده شود:

  • مفهوم خسارت زیست محیطی در حقوق بین الملل چه تحولی یافته است؟
  • با توجه به ماهیت منحصر به فرد خسارات زیست محیطی آیا می توان انها را تابع قواعد عام جبران خسارت در خقوق بین الملل عرفی دانست؟
  • مسئولیت حقوقی دولت ها در پیشگیری از آلودگی محیط زیست و جبران خسارات وارده به آن آیا دارای خلاء ها و نارسایی های حقوقی می باشد و آیا چنین نارسایی هایی مسئولیت دولت ها را در جبران با چالش هایی روبرو می کند.
  • آیا در حقوق بین الملل جنایت بر ضد محیط زیست به عنوان یک «جنایت بین الملل» که در زمان غیر مخاصمات مسلحانه قابل تعقیب باشد، شناسایی شده و آیا در این راستا تلاش هایی صورت گرفته؟
  • آیا حق بر محیط زیست سالم به عنوان یک تعهد عام الشمول مورد شناسایی قرار گرفته تا مسئولیت بین المللی دولت ما طبق ماده 48 طرح راجع به مسئولیت بین المللی(2001) صرف نظر از ایرادات وارده بر چنین مسئولیتی، قابل طرح باشد