پایان نامه با واژه های کلیدی اکسیداسیون، ناپایداری، فیزیولوژی، تغییر رنگ-رشته برق

این روش از حرارت استفاده نمیشود. نکات زیر نیز در حین کار باید در نظر گرفته شود. (۲۸)
الف) شکل و اندازه پرکولاتور در نوع عصاره حاصل از بافت گیاهی دخالت دارد. بدین ترتیبکه اگرمقدار معین از پودر را در ۳ شکل و اندازه مختلف پرکولاتور ریخته و در شرایط یکسان عمل کنیم،۳ نوع عصاره با غلظتهای مختلف بهدست خواهد آمد.
ب)پودر مورد استخراج نباید بیش از ۳/۱ ظرفیت پرکولاتور را اشغال نماید
ج)درجه نرمی و زبری پودر را بسته به ساختمان فیزیکی ماده خام مورد آزمایش باید در نظر گرفت.
د)پودرگیاه مورد نظر را قبل از ریختن در پرکولاتور با حلال مورد نظر مرطوب کرده تا بتواند بهتر حلال را به خود جذب کند.
ه)قبل از اینکه پودر مورد استفاده در پرکولاتور ریخته شود یک تکه پنبه یا پشم شیشه را ته پرکولاتور قرار میدهیم. باید توجه داشته باشید که پنبه به آن آغشته نشود چون آب مواد رزینی را رسوب داده و جلوی عمل پرکولاتور را ممکن است مسدود نماید.
و)پودر مورد استخراج کمکم و بهصورت یکنواخت در پرکولاتور ریخته و با وارد کردن فشار یکنواخت به سطح پرکولاتور، دستگاه را از پودر پر نماید.
ز)پس از آنکه پودر مورد استخراج در پرکولاتور ریخته شد، یک کاغذ صافی روی سطح پودر قرارداده و روی آن یک یا دو قطعه شیشه یا جسم فلزی گذاشته تا به هنگام اضافه نمودن حلال، یکنواختی به هم نخورد.
ج)اضافه نمودن حلال باید طوری باشد که همیشه روی پودر را پوشانده و در طول عمر استخراج پودر خشک نگردد.
ط)میزان عصاره خارج شدن از پرکولاتور باید ml/min 5 برای Kg1 در نظر گرفته شود.
ی) جنس پرکولاتور معمولاً شیشهای بوده ولی در صورتی که در ترکیبات جسم و حلال مورد استفاده روی پرکولاتور موثر باشد، از پرکولاتور با جنسهای دیگر نیز میتوان استفاده کرد. اگر عمل پرکولاسیون توام با حرارت باشد از پرکولاتور فلزی استفاده میکنند.
ل) در طول استخراج مواد با پرکولاتور، اجازه ندهید پرکولاتور مربوطه از حلال خشک شود، زیرا درصورت خشک شدن در قسمت پودر مورد استخراج شکاف ایجاد میگردد. لذا برای جلوگیری از این امر توصیه میگردد، از لوله پلاستیکی که هم سطح پرکولاتور است استفاده گردد.
م) در مورد موادیکه ساختمان آنها سفت است یا مواد متشکله آنها به سفتی خارج میگردد یا مقدار زیادی پودر با مقدار کمی از حلال قرار است عصارهگیری شود توصیه میگردد، که قبلاً پودر مورد نظر در حلال مربوطه خیسانده و بعد عمل پرکولاسیون را انجام دهید.
ن) جهت پایان دادن به عمل پرکولاسیون دانستن خصوصیات فیزیکی وشیمیایی و فیزیولوژی مواد متشکله گیاه مورد استخراج لازم وضروری است. و از طرف دیگر بستگی به مواد موثره و موادی که باید از آن استخراج شود دارد.(۲۸)
۳- ماسراسیون با حرارت ملایم (Digestion)
این روش همان Maceration با حرارت کم میباشد. و برای گیاهانی که مواد موثر آنها به روش Maceration به سختی استخراج میشود، بهکار میرود استفاده از حرارت کارآیی حلال را بالا میبرد، حرارت کاربردی در این روش ۴۰-۶۰ سانتیگراد میباشد.

۴-دم کردن (Infusion)
حلال این روش آب است. آب جوش را روی گیاه میریزیم بعد از ۱۰-۱۵ دقیقه عصارهگیری انجام میشود. روش دیگر پیشنهادی توصیه میشود بدین قرار است که گیاه را به همراه آب سرد در یک ظرف در پوشدار بیحرکت میگذارند و حرارت میدهند تا به نقطه جوش برسد. پس از ۱۰- ۱۵ دقیقه آن را برداشته و عصاره را جدا میکنند. این روش بیشتر برای داروها و مواد موثره با ذرات درشت و قابل حل در آب میباشد.
۵-جوشاندن (Decoction)
حلال را به گیاه اضافه کرده و بعد از ۱۰- ۱۵ دقیقه جوشاندن، عصاره را جدا میکنیم. نکته قابل توجه این است که جوشاندهها ترکیبات ناپایداری هستند و باید تازه تهیه شوند. این روش در مواردی که مواد قابل حل در آب مقاوم به حرارت باشند استفاده خواهد شد.(۲۸)
۶-روش سوکسله
دستگاه سوکسله از جنس شیشه در اندازههای مختلف برای عصارهگیری مقادیر متفاوت گیاه ساخته شده است دستگاه سوکسله از چهار قسمت منبع گرمایی، بالن، دستگاه سوکسله و مبرد تشکیل میگردد. با این دستگاه میتوان درسطح آزمایشگاهی از چند گرم تا چند کیلوگرم پودرگیاه را استخراج کرد. برای این کار ابتدا گیاه را خشک نموده، سپس با آسیاب پودر میکنیم. آن گاه پودر را در یک بشر مناسب ریخته و روی آن حلال مورد نظر را میریزیم و به هم میزنیم تا بهصورت خمیر درآید. سپس خمیر فراهم آمده را در ظرف مخصوصکه اصولاً از جنس کاغذ است و به اندازه سوکسلههای مختلف تهیه شده میریزیم. چون این ظروف در دسترس نیستند. بهجای آن از کیسه های متقال استفاده میکنیم. سپس کیسه متقال مناسبی با حجم سوکسله انتخاب کرده و درون محفظه قرار میدهیم و تا نصف آن از خمیر میریزیم.
وسپس سوکسله را بر روی بالن که در اجاق الکتریکی قرار دارد میگذاریم و با گیره ثابت میکنیم. اکنون از بالای محفظهی سوکسله حلال موردنظر را کمکم میافزاییم تا حلال به نصف بالن برسد. پس از افزودن حلال، مبرد را بر روی سوکسله قرارداده و آب را باز میکنیم؛ سپس اجاق الکتریکی را روشن مینماییم و درجهی آن را طوری تنظیم میکنیم تا حلال درون بالن به طور متعادل بجوشد. عمل عصارهگیری بر حسب نوع حلال و میزان گیاه ممکن است از ۵ تا ۵۰ ساعت بهطول انجامد. پس از پایان عصارهگیری بر حسب نوع حلال و میزان گیاه ممکن است از ۵ تا ۵۰ ساعت بهطول بیانجامد. پس از پایان عصارهگیری دستگاه را خاموش و تفالههای گیاه که فاقد عصاره هستند دور ریخته و عصارهی مایع را درون بالن با قیف و کاغذ صافی صافکرده و بر حسب دستورالعمل مورد استفاده قرار میدهیم. این عصاره ممکن است بهطور مستقیم مورد استفاده قرار گیرد و یا غلیظتر شده و ممکن است حلال آن به کلی جدا گردد..(۱۳)
۷-روش سوپر کریتیکال Supercritical
عصارهگیری با استفاده از CO2 که در شرایط خاصی بهصورت مایع در آمده و پس از انجام عمل عصارهگیری مجدداً بهصورت گاز تبدیل میشود و عصاره گیاه مورد نظر را استخراج مینماید.(۲۸)

۲-۵-۹روشهای تصفیه و جداسازی عصاره
۱-فیلتراسیون((Filteration
مخلوط را از روی کاغذ صافی و یا فیلتر عبور داده و مایع زلالی که به آن Filtate میگویند، بدست میآید.

۲-سانتریفوژ((Centrifuge
در این روش با چرخش در سرعتهای بالا و اختلاف دانسیته بین مایع وجامد و در دو مایع باعث جداسازی آن ها از یکدیگر میشود. این روش برای جداسازی مایعات از جامدات با دانسیته متفاوت کاربرد دارد.(۲۸)
۳-سرریز کردن Decantamination))
این روش برای جداسازی مایع از جامد بهکار میرود. مخلوط مدتی به حالت ساکن باشد مواد آن بر حسب اندازه، تعداد و سرعت تهنشینی ذرات تهنشین میشوند و مایع روی که زلال است را با سرریز کردن ظرف جدا میکنیم.

۲-۳-۱۰روشهای مختلف تغلیظ عصاره
۱-لیوفیلیزاسیون (Lyophilization)
ابتدا محلول حاوی ماده موثره را در دمایی که پایینتر از دمای اوتکتیک باشد، قرار میدهند. دمای اوتکتیک دمایی است که در آن محلول یکباره یخ میزند وقتی محلول متبلور شد آن را در خلا گرم کرده یک توده متخلخل جامد میماند، که سطح بزرگی دارد و سرعت انحلال به این ترتیب زیاد میشود و بهصورت پایدار مدتها باقی میماند. و در این روش هر چه سرما ومدت یخ زدن بیشتر باشد، کریستالها ریزتر و سطح بزرگتر و در نتیجه انتقال گرما و تصعید راحتر است. وقتی محلول به دمای زیر اوتکتیک رسید حدود ۵ ساعت باید در آن دما بماند. در این روش پایداری فیزیکو وشیمیایی گیاه افزایش مییابد. گرمای بهکار رفته برای خشک کردن خیلی پایین است و باعث تجزیه دارو و مواد موثره نخواهد شد، چون بعد ازتصعید حلال یک توده متخلخل و خشک با سطح بزرگی باقی میماند که انحلال آن زیاد است. سرمای بهکار رفته در این روش اجازه رشد به میکروارگانیسم را نمیدهد.(۲۸)

۲-تقطیر درخلأ
دستگاه کاربردی در این روش Rotary میباشد در خلأ نقطه جوش حلال پایین آمده و سرعت تبخیر افزایش می یابد. پس در این روش با حرارت ۴۰-۶۰ درجه سانتی گراد عصاره تغلیظ میشود. در این روش عصاره بدست آمده را در بالن مخصوص روتاری قرار داده، بهکمک حرارت، با دوز بالا و چرخاند بالن به کمک دستگاه Rotary evaporater باعث تبخیر حلال شده وعصاره تغلیظ شده آماده میگردد. این روش زمانی استفاده میشود که وجود حلال برای ادامه کار همراه با عصاره ایجاد مزاحمت کند.(۲۸)
۳-حرارت مستقیم
در مواردی که ماده موثره به حرارت حساس نباشد با این روش با حرارت مستقیم حلال را تبخیر میکنیم و عصاره تغلیظ شده را بدست میآوریم.(۲۸)

۲-۳-۱۱ روش محاسبه میزان عصاره بر اساس درصد
برای محاسبه میزان عصاره بدست آمده از هر حلال بر اساس درصد از فرمول زیر استفاده میشود.(۲۸)
۱۰۰ × (آمده بدست شده تغلیظ عصاره وزن)/( عصارهگیری در شده استفاده شده خشک پودر وزن)= درصد عصارهگیری

۲-۳-۱۲ ارزیابی عصارههای گیاهی
عصاره باید شفاف، عاری از ذرات خارجی، بدون کدورت و رسوب باشد. رنگ عصاره متناسب با گیاه و مواد جامد در آن میباشد. بهطور کلی رنگ عصارهها متمایل به قهوهای است. هرگونه تغییر رنگ در فراورده می تواند دلیلی بر اکسیداسیون فراورده یا پلیمریزاسیون مشتقات قندی آن باشد، که البته خود میتواند نشانهای از نادرست بودن استخراج باشد. بوی هر عصاره باید مشابه بوی خود گیاه، در غیر آن صورت میتوان به این نتیجه رسیدکه عصارهگیری درست صورت نگرفته است. (۳۱)

بخش چهارم
اسانس وروشهای استخراج آن

متن کامل در سایت    40y.ir

۲-۴-۱ اسانس چیست
در فرهنگ عمومی بههر ماده خوش بو، اسانس گفته میشود، اما در واقع اسانس ترکیب معطر و بوداری است که در بافتهای مختلف گیاهان وجود دارد بهدلیل اینکه این ترکیبات در مجاورت هوا در حرارت عادی تبخیر می شوند به آنها روغنهای فرار یا اسانسهای روغنی اطلاق میشود.
ریشه کلمهیEssentia (Quinta essential ) گرفته شده است که این بهدلیل تبخیر سریع آنها و در نتیجه متصاعد شدن بوی آنها میباشد.
اسانسها اکثرا مایع بوده و در پارهای از مواد نیمهجامد و جامد هم هستند.(۱۰۸)
تفاوتهایی که جهت تفکیک و تشخیص اسانسها (روغنهای فرار) از روغنهای ثابت وجود دارند عبارتند از :
۱-اسانسها قابل تبخیر هستند و میتوان آنها را از منبع طبیعی خود به وسیله تبخیر جدا کرد.
۲-اسانسها فاقد ترکیب استرهای گلیسرول و اسیدهای چرب میباشند و از این رو تولید لکه روغنی ثابت روی کاغذ نمینمایند.
۳-اسانسها برخلاف روغنهای ثابت با مواد قلیایی تشکیل صابون نمیدهند.
۴-اسانسها برخلاف روغنهای ثابت تند نمیشوند ولی در مجاورت هوا اکسیده و از بین میروند.(۱۰۲و۱۱۷)

۲-۴-۲ عوامل موثر بر کیفیت و کمیت اسانس
کیفیت اسانس به ترکیبات شیمیایی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *