رشته برق: پایان نامه با واژه های کلیدی محیط زیست، اکسیداسیون- پایان نامه سایت گنج

موجود در آن بستگی دارد، که درگیاهان مختلف با هم تفاوت دارد. علاوه بر ترکیبات شیمیایی مواردی نظیر شرایط اقلیمی محیط زیست که بر متابولیسم، بیوستنز و اعمال بیولوژِیکی گیاه موثر است. شرایط جغرافیایی نظیر آب، خاک، هوا و محیط کشت و عوامل دیگری چون زمین برداشت محصول، روش جمعآوری و خشک کردن و نگهداری گیاه برکیفیت اسانس موثر است. (۱۰۲)
۲-۴-۳ محل اسانس در گیاهان
در بعضی از گیاهان اسانسها بهطور مستقیم از پرتوپلاسم بهوسیله تجزیه مواد رزینی غشای سلولها، یا هیدرولیز بعضی از گلیکوزیدها تهیه میشوند.
در این گیاهان اندامهای زیر دارای اسانس میباشند:
۱-اندام ترشحی مثل کرکهای غدهای (تیره نعنا)
۲-سلولهای پارانشیمی تغییر یافته
۳-لولههای اسانس به نام ویتا Vitta (تیره چتریان)
۴-کانالهای لیزوژن (روتاسه)
در بعضی از گیاهان ممکن است اسانسها در تمام سلولها وجود دارد مثل تیره کاج، و بعضی از اسانسها به طور طبیعی وجود ندارند و توسط واکنشهای شیمیایی تولید میشوند این اسانس توسط هیدرولیز گیاه با آب به وجود میآیند.(۱۰۲)
۲-۴-۴ ویژگی فیزیکی اسانس
اگر چه اسانسها از نظر ترکیب شیمیایی با یگدیگر تفاوت دارند ولی در برخی از خواص فیزیکی مشترک میباشند، اسانسها دارای بوی مشخص و ضریب شکست قوی بوده و اغلب روی نور پلاریزه موثر میباشند. قدرت چرخش اسانسها اغلب وسیلهی مناسبی جهت تشخیص آنها میباشد. و نیز از این دو خاصیت برای تعیین درصد خلوص آنها استفاده میشود. بیشتر اسانسها بلافاصله بعد از تهیه، بیرنگ و خالص هستند. البته درای
میان میتوان رنگ آبی کامیومیل را مثال زد. که ناشی از هیدروکربنهای غیراشباع (Chanazulene) میباشد(۱۱۷)
بوی اسانس بهطور قابل توجهی در اثر نور و هوا تغییر میکند، که بو و طعم اکثر اسانسهای ترپنی که دچار اکسیداسیون میشوند از این نوعاند. اسانسها از جهت طعم نیز با هم تفاوت دارند، بعضی ملس و برخی شیرین و ملایم هستند بهطور کلی اسانسها با آب غیر قابل اختلاطند. اما میتواند تا حدی در آب حل شوند بدین ترتیب بوی خود را به آب انتقال میدهند آبهای مقطری که در فارموکوپه ذکر شده است همگی نتیجه این حلالیت مختصر اسانس در آب است، اما اسانسها اغلب در اتر و الکل و اغلب در حلالهای آبی محلولند.
اسانسهای تازه تهیه شده در مقابل کاغذ تورنسل خنثی هستند اما پس از مدتی واکنش اسیدی نشان میدهند. اسانسها اغلب از آب سبکترند و وزن مخصوص آنها بین ۸۴۲/۰ و۱۷۲/۰ متغیر است.(۳۰)
۲-۴-۵ جنس اسانسها
جنس اسانسها بیشتر به مواد تشکیلدهنده آنها بستگی دارد و به جز آن، عوامل زیر در چگونگی کیفیت و کمیت آنها نقش دارند.
۱-شرایط اقلیمی در محیط زیست که عواملی مانند بیوسنتز، مکانیسم و فعالیتهای بیولوژیکی گیاه راتحت تاثیر قرار میدهد.
۲-شرایط جغرافیایی نظیر آب و خاک و هوا در محیط کشت
۳-عوامل مختلفی نظیر برداشت محصول، طریقه جمع آوری، خشک کردن و نگهداری گیاه مسئله برداشت خیلی مهم است. برداشت گلها، ریزومها، برگها و غیره که هر کدام زمان مخصوص خود را دارد. نکته حائز اهمّیت این است که برای بدست آوردن حداکثر اسانس در یک گیاه، باید حتماً گیاه را قبل از گل دادن چید. در این زمان است که گیاه حداکثر اسانس را دارا میباشد. گیاهان بعد از گل دادن حدود ۷۰% اسانس خود را از دست میدهند.
همچنین باید در مورد کیفیت تولید این گیاهان هم اطمینان کافی بدست آورید. واضح است که باید از گیاهانی استفاده کرد که از تودههای شیمیایی سولفاته در پرورش آنها استفاده نشده باشد. گیاهان باید در طبیعیترین حالت ممکن باشند تا در اسانس آنها مواد شیمیایی و رادیو اکتیو پیدا نکنیم.
تولیدکنندگان گیاه باید شناسایی شده و کنترل شوند (از لحاظ شیمیایی، نوع گیاه، کنترل محصول پایانی) تا مطمئن شویم که اسانس با کیفیت و خلوص بالا داریم. (۹)
مقداری قابل ملاحظهای از اسانسها ممکن است از ترپنها تشکیل شده باشند. ترپنها دستهای از ترکیبات طبیعی میباشند که از نظر ساختمانی از واحدهای ایزوپرن از مولکول استات و از طریق اسید موالونیک تولید شده و شامل زنجیره هیدروکربورهای شاخهدار ۵ کربنی و دارای دو بند مضاعف میباشند.(۱۰۲)

۲-۴-۶ شیمی اسانس
در طی تولید مولکول ترپنها، واحدهای ایزوپرن بهصورت (سر- دم) به یکدیگر متصل شده و بستگی به تعداد واحدهای ایزوپرن که در تشکیل مولکول ترپن وارد میشوند، میتوان آنها را به صورت زیر طبقهبندی نمود.
۱-مونوترپنها: از موادی هستند که از مولکول ایزوپرن تشکیل شدهاند و دارای ۱۰ کربن و۱۶ هیدروژن میباشند.
۲-سزکوئی ترپنها: دارای ۱۵ کربن و۲۴ هیدروژن و شامل سه مولکول ایزوپرن است.
۳-دیترپنها : دارای ۲۰ کربن و۳۲ تا هیدروژن و از چهار مولکول ایزوپرن ساخته شده است.
۴-تریترپنها : دارای ۳۰ کربن و۴۸ هیدروژن و از ۶ مولکول ایزوپرن ساخته شدهاند.(۱۰۲)
اکثر ترپنهایی که در اسانسها یافت میشوند از مونوترپنها هستند و این مواد به صورت هیدروکربن مشتقات اکسیژنه مانند الکلها، فنلها، کتونها، استرهاو آلدئیدهای خطی یک حلقهای و دو حلقهای ممکن است موجود باشند.
گروه مهم دیگری از ترکیبات تشکیل دهنده اسانسهای فرار ترکیبات فنیل پروپانوئیدها هستند. این مواد دارای حلقه فنیل شش کربنی که متصل به زنجیره سه کربنی پروپان هستند، میباشند. تعداد زیادی از مشتقات فنیل پروپانوئید که در اسانس ها یافت میگردند، فنل یا فنلهای اتری میباشند. در بعضی موارد، زنجیره کناری پروپان ممکن است کوتاه شده و تولید اجسام ۷ کربنی مانند سالیسیلات و وانیلین و یا یک جسم ۹ کربنی مانند فنیل اتیل الکل را نماید. چون بعضی از ترکیبات موجود در اسانسها مسئول بوی مشخص، طعم و اثرات درمانی اسانسها میباشند، از این رو طبقهبندی شیمیایی اسانسها باید براساس ترکیبات شیمیایی موجود در آنها باشد. معهذا، به علت اینکه ماهیت ترکیبات شیمیایی موجود در اسانسها بسیار متغیر و متنوع بوده و تعداد آنها زیاد است. از اینرو، قرار دادن و تعیین یک محل کاملاً مشخص و دقیق برای طبقهبندی کردن آنها اغلب مشکل است. به عنوان مثال، ترپن ها بدون اکسیژن اغلب درصد زیادی از اسانس را تشکیل میدهند. استئاروپتتین که مقدارشان نسبتاً کمتر است شامل موادی هستند که در حقیقت مسئول بوی مشخص یا طعم مخصوص اسانس میباشند.(۱۰۲)
۲-۴-۷ طبقهبندی اسانسها بر اساس عامل شیمیایی
۱-هیدروکربنها
الف ) مونوترپن : میرسن
ب)هیدروکربورهای ترپنی تک حلقهای : لیمونن و پاراسمین
ج) هیدروکربورهای ترپنی دوحلقهای : لیمونن ، پاراسمین
د) سزکوئی ترپنها Bکاریوفیلن
ه) دی ترپنهای غیراکسیژنه 😕 کامفورن
۲-اسانس های الکلی
الف) الکلهای غیرحلقوی: ژرانیول، لینانول
ب) الکلهای ترپنی : منتول و بورنئول
ج) الکلهای سزکوئی ترپن: سانتالولول
۳-اسانسهای آلدئیدی
الف) آلدئید خطی : سیترال و سیترونلال
ب) آلدئید عطری: وانیلین و بنزآلدئید
۴- اسانس کتونی
الف) کتونهای ترپنی تک حلقهای منتون وکارون
ب) کتونهای ترپنی دو حلقهای : تومرون و ایرون
ج) کتونهای غیر ترپنی
۵- اسانسهای فنلی
الف) ترکیبات فنلی که به صورت طبیعی وجود دارد
ب) ترکیبات فنلی که به علت تجزیه هنگام تقطیر به وجود میآید اوژنول، تیمول، کارواکول از مهمترین ترکیبات فنلی هستند.
۶- اسانسهای اتر فنلی
آنتول و مریستین از این جملهاند
۷-اسانسهای اکسیدی
اکالیپتول و آسکاریدول از این گروهاند.
۸-اسانسهای استری
استاتهای بورنئول، ژرانیول و ترپینئول و متیل سالیسیلات از این دستهاند.
۹-اسانسهای اتری
بورنئول وژرانیول و داروهای اسانس خردل و گلپر(۶۱)
۲-۴-۸ روشهای جداسازی اسانس از گیاه
روشهای مختلفی برای تهیه اسانس وجود دارد که بستگی به نوع و حالت مواد گیاهی دارند، اما معمولاً در صنعت از سه روش بهره می برند.
۱- روش تقطیر با آب
در مورد گیاهانی استفاده میشود که خشک هستند و دراثر جوشاندن با آب خراب نشوند مثل اسانس تربانتین که به دلیل ترپنی بودن در مجاورت حرارت خراب نمیشوند.

متن کامل در سایت    40y.ir

۲-روش تقطیر با آب و بخار
تقطیر با آب و بخار در مورد گیاهان به کار میرود که ممکن است در اثر جوش فاسد شوند و در مورد مواد خشک ابتدا مواد گیاهی را آسیاب و با آب مخلوط میکنند. به طوریکه در داخل آب قرار گیرند. سپس جریان بخار را از داخل مواد خیس شده عبور میدهند.
۳-روش تقطیر با بخار مستقیم
این روش در مورد گیاهان تازه اسانسدار به کار میرود، گیاه را به طور مستقیم پس از جمعآوری به داخل دستگاه تقطیر وارد نموده و این بدان دلیل است که گیاهان تازه خود مقدار قابل توجهی آب دارند که احتیاج به خیس کردن نیست. بخار را با فشار از میان آنها عبور میدهند و اسانس بدین وسیله همراه با بخار آب در قسمت سرد کننده جمع میشوند.
۴-روش اکوله Ecuelle
عبارت است از متلاشی کردن غدههای اسانس با مالش دادن میوه بر روی صفحاتی که دارای تیغههای تیز میباشند به اندازهای که فقط به داخل اپیدرم نفوذ نموده و به این وسیله قطرات اسانس به داخل ظرف میریزند و بعد جمعآوری میشوند.
۵-روش فشردن در حرارت معمولی
بعضی از اسانسها در اثر تقطیر میشوند از این رو آنها را به روش فشار یا به روش مکانیکی دیگر بدست میآورند (مثل اسانس لیمو).
۶-روش آنزیمی
جهت تهیه اسانسهایی میباشد که تحت اعمال آنزیمی بدست میآیند. مثلاً در اثر هیدرولیز آنزیمی گلیکوریدی مواد مختلف بدست میآیند که با تقطیر، اسانسها را از این مواد جدا میسازند (مانند بادام تلخ).
۷-استخراج با کمک حلال
این روش در مواردی به کار میرود که اسانس موجود در بافتهای تازه گیاهی (گلبرگها) به اندازهای کم است که استخراج اسانس به راه دیگر مشکل بوده و یا امکان پذیر نیست. در صنایع عطرسازی بخش اعظم اسانسها را به روش استخراج و به کمک حلالهای آلی فرار مثل اتردوپترول و یا بنزن بدست میآورند.
بدین ترتیب که ابتدا ماده خام گیاهی در کنار یک حلال غیر قطبی در حرارت ۴۰-۵۰ درجه (که بسته به نوع گیاه و نوع حلال) قرار میگیرد تا حلال بخش اعظم مواد موثر موجود در گیاه را در خود حل مینماید. و محلول حاصل را جهت تشخیص و خارج نمودن حلال تقطیر مینمایند.این روش را انفلوراژ Enfleurage میگویند.
مهمترین مزیت این روش این است که در طی عمل حرارت در حد ملایم ۴۰-۵۰ درجه باقی میماند، برخلاف تقطیر که به علت حرارت بالا ممکن است ترکیبات شیمیایی اسانس دست خوش تغییر خاص نگردد. (۱۹و۲۳و۱۰۲)
۸-روش استخراج توسط CO2
این روش از روشهای بسیار جدیدی است که بر مبنای نقطه میعان گاز CO2 در حالت مایع قادر است، مواد معطر را خود حل کند و در حالت گازی تشکیل دو فاز دهند. لذا در حوالی نقطه بحرانی طی دو عمل متفاوت فشردن Compression که طی آن CO2 به صورت مایع در میآید و عمل انحلال رخ میدهد. و در

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *