متن کامل : دانلود پایان نامه ارشد درمورد تولید شیر، عوامل محیطی، صفات کیفی، فیزیولوژی- فایل کامل

دانلود پایان نامه

فصل اول

مقدمه

۱-۱- مقدمه
جمعیت جهان در حال حاضر نزدیک به ۵/۶ میلیارد نفر و با رشد ۳/۱ درصدی در حال افزایش است و برآورد شده که تا ۵۰ سال آینده به دو برابر می‌رسد. این روند منجر به گسترش شهرها، روستاها و کاهش زمین‌های کشاورزی و مراتع شده و نیاز به منابع غذایی افزایش می‌یابد. سهم عمده تولید شیر جهان متعلق به گاو می‌باشد ولی گوسفند، گاومیش و بز نیز مقادیری از کل تولید شیر را به خود اختصاص می‌دهند. حدود ۱۷ درصد کل گاوهای موجود در جهان از نژادهای اصلاح شده می‌باشد. تعداد کل گاوهای موجود در کشور بالغ بر ۷ میلیون رأس می‌باشدکه ۷ درصد آن از گاوهای اصلاح شده نژاد هلشتاین تشکیل می‌دهد (مددخواه، ۱۳۸۹). درآمد صنعت پرورش گاو شیری به طور عمده از صفات تولیدی است. به همین دلیل این صفات در اهداف اصلاح نژاد مورد توجه قرار گرفته‌اند. در سال های گذشته مقدار تولید شیر در ۳۰۵ روز معیار اصلی انتخاب در گاو شیری بوده است. با این وجود، از عوامل اصلی سودآوری گاو تولید شیر آن می‌باشد (نافذ و همکاران، ۱۳۹۱).
براساس نتایج حاصل از طرح آمارگیری گاوداری‌های صنعتی کشور در سال ۱۳۹۲، تعداد کل گاوداری‌های صنعتی کشور ۲۵۳۵۳ واحد با ظرفیت ۳۲۶۴۵۹۳ رأس است. از این تعداد، ۱۶۲۹۵ گاوداری صنعتی با ظرفیت کل ۲۱۶۳۷۵۰ رأس مربوط به فعالیت پرورش گاوشیری می‌باشد (شکل ۱-۱). همچنین طبق آمار ۸۷۸۶۹۰ رأس گاو هلشتاین اصیل و ۲۶۳۸۷۲ رأس آمیخته هلشتاین وجود دارد (شکل ۱-۱ و ۲-۱) (مرکز آمار ایران، ۱۳۹۲).

شکل ۱-۱- گاوداری صنعتی کشور بر حسب نوع فعالیت

شکل ۱-۲- مقدار تولید شیر طی سال‌های ۱۳۶۸ الی ۱۳۹۱

تنش حرارتی، از جمله تنش‌های محیطی تاثیر گذار بر عملکرد تولیدی دام و طیور می‌باشد. در این میان، گاوهای شیری از دام‌های حساس نسبت به این تنش بوده و در حال حاضر تنش حرارتی یکی از دغدغه‌های اصلی در امر پرورش گاو شیری در بسیاری از مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری می‌باشد (طاهری دزفولی، ۱۳۹۰).
به طور کلی، دمای محیط یکی از عوامل اصلی موثر بر عملکرد تولیدی در گاو شیری می‌باشد که منجر به انجام یکسری واکنش‌ها در سطح سلول و در کل بدن دام می‌شود. این واکنش‌ها به منظور جلوگیری از اختلالات فیزیولوژیک و سازش بیشتر دام با محیط اطرافش صورت می‌گیرد. دام از طریق تنظیم دما به منظور ثابت نگه‌داشتن دمای بدن خود در دامنه محدود، واکنش‌های بیوشیمیایی و فرآیندهای فیزیولوژیک مرتبط با متابولیسم طبیعی بدن را کنترل می‌نماید. دمای مناسب و قابل تحمل گاوهای شیری (دامنه حرارتی آسایش) بین ۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد گزارش شده است که در این شرایط، دمای بدن گاو بین ۱/۳۹-۴/۳۸ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. در دمای بیش از ۲۶ درجه سانتی‌گراد، گاو به مرحله‌ای می‌رسد که به میزان لازم نمی‌تواند گرما را از بدن دفع کند و در نتیجه در شرایط تنش حرارتی قرار می‌گیرد (کادزر و همکاران، ۲۰۰۲).
طبق تحقیقات انجام شده میزان تولید شیر گاو هلشتاین در شرایط گرمسیری و نیمه گرمسیر ۴۰% تا ۶۰% کمتر از شرایط معتدل می‌باشد که این امر نشان از تأثیر عمیق حرارت بر گاو هلشتاین می‌باشد(وست و همکاران، ۲۰۰۳). لذا امروزه پرورش‌دهندگان گاو شیری، سعی می‌کنند با تغییرات لازم در شرایط محیط پرورش و استفاده از انواع خنک کننده‌ها و یا تغییر در جیره غذایی، با اثر منفی تنش حرارتی مقابله نمایند. برای مثال شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد تغذیه با عصاره قارچ آسپرژیلوس اوریزا (Aspergillusoryzae) می‌تواند دمای بدن را در گاوهای تحت تنش حرارتی کاهش دهد. این مکانیسم تاکنون شناخته نشده است اما ممکن است این کاهش حرارت، ناشی از اثرات کنترلی این قارچ بر مراکز تنظیم دمای هیپوتالاموس باشد (هوبر و همکاران ۱۹۹۴؛ یو و همکاران، ۱۹۹۷).
روش‌های مدیریتی، علی رغم این‌که در بیشتر موارد نتیجه مثبت دارند، ولی اغلب منجر به افزایش هزینه پرورش می‌شوند که در بسیاری از موارد توجیه اقتصادی ندارند. بنابراین اگر گاوهای مقاوم به گرما و یا ژن‌های مقاومت به گرما شناخته شوند، می‌توان مقاومت به گرما را در گاوهای شیری از نظر ژنتیکی بهبود بخشید (کالیر و همکاران، ۲۰۰۳؛ فینج و همکاران، ۱۸۸۶).
به همین منظور، بهبود سیستم تولید باید به دنبال راهکارهایی از قبیل اصلاح نژاد، تغذیه و یا مدیریت صحیح پرورش باشیم. در این بین اصلاح نژاد که از تغییر ظرفیت ژنتیکی برای صفات اقتصادی مورد نظر انجام می‌گیرد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف ازپژوهش حاضر شناسایی چند شکلی‌های موجود در ژن‌های HSP70.1 و HSP90AB1 و بررسی ارتباط آن‌ها با صفات تولیدی در گاو هلشتاین بوده است.

فصل دوم

کلیات و بررسی منابع

متن کامل در سایت    40y.ir

۲- کلیات
در زمینه اصلاح نژاد دام آن مطلبی که همیشه اهمیت داشته و مورد بررسی قرار گرفته است، مسأله انتخاب حیوانات بوده است. صفات مختلف یک حیوان را می‌توان از نظر تعداد ژن‌های کنترل کننده و میزان تأثیر عوامل محیطی به دو دسته صفات کیفی و صفات کمی تقسیم کرد. صفات کیفی توسط یک یا تعداد کمی ژن کنترل و بیان می‌شود و عوامل محیطی در بروز این صفات تأثیر چندانی ندارد. ولی صفات کمی اغلب توسط تعداد زیادی ژن کنترل می‌شوند و در بروز آن‌ها عوامل محیطی مؤثر هستند. اغلب صفات کیفی وراثت پذیری بالایی دارند، در نتیجه انتخاب و اصلاح این صفات نسبتاٌ آسان است و غالباٌ نیازی به انتخاب غیر مستقیم وجود ندارند. ولی صفات کمی که عوامل محیطی بر آن‌ها مؤثر است، فنوتیپ موجود ممکن است گویای ژنوتیپ صفات نباشند، برای رفع این مشکل تکنیک‌های پیشرفته اصلاح نژاد با استفاده از علم آمار تدوین شده است. این روش‌ها در چندین سال اخیر بسیار مفید بوده و پیشرفت‌های قابل توجهی را موجب شده‌اند. امروزه تکنولوژی ژنتیک مولکولی انقلابی در تجزیه ژنتیکی گونه‌های اهلی ایجاد کرده است. به طوری که بر اساس آن می‌توان چند شکلی را در سطح DNA شناسایی و از آن به عنوان نشانگرهای مولکولی استفاده کرد و به مطالعه افراد در موجودات مختلف پرداخت (فصیحی هرندی و همکاران، ۱۳۷۷؛ نجاتی جوارمی، ۱۳۷۸).
اخیرأ مطالعات در زمینه مکانیسم ژنتیکی و مولکولی مقاومت تنش حرارتی، با استفاده از روش‌های نوین ژنتیکی مورد توجه قرار گرفته است. روش‌های جدید به پژوهشگران این امکان را می‌دهد که شرایط ویژه تولیدی، فیزیولوژیک و سلامتی دام را در سطح ژن بررسی و مشخص نمایند (اسپور و همکاران ۲۰۰۷).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه جدید : پایان نامه ارشد رایگان درموردنهج البلاغه، پای برهنه، نماز جمعه، آذربایجان- پایان تامه ایران داک

۲-۱- گاو هلشتاین
طبق نظریه کان فان یک نژاد از یک حیوان به گروه بزرگی از حیوانات داخل یک گونه اطلاق می‌شود که دارای منشأ مشترکی هستند و می‌توان صفات خاص نژادی را در آن‌ها با یک دامنه تغییرات محدود مشاهده نمود و قادرند این ویژگی‌ها را با تغییرات محدودی به فرزندانشان انتقال دهند. معمولاٌ این ویژگی‌های نژادی مربوط به صفات تولیدی و مورفولوژیکی آن‌ها می‌باشد. البته این کار بسیار مشکلی است که تعاریف کاملا مشخص و دقیقی از صفات کمی برای معرفی یک نژاد داشته باشیم، چون این ویژگی‌ها به صورت ثابت نیستند. بنابراین می‌توان صفات کمی یک نژاد را با میانگین مشخص نمود، اگر چه دامنه تغییرات افراد از میانگین زیاد است.در گاوداری‌های صنعتی کشور اغلب اقدام به پرورش و نگه‌داری گاوهای شیری نژاد هلشتاین می‌نمایند. عملکرد صفات تولید شیر در این نژاد در جدول ۱-۲ ارائه شده است (دادار، ۱۳۷۵؛ قربانی و خسروری،۱۳۹۰).

جدول ۲-۱- برخی از خصوصیات تولیدی گاو هلشتاین
مشخصات
مقادیر
تولید شیر روزانه (کیلوگرم)
۲۵-۳۰
تولید شیر در یک دوره شیردهی (کیلوگرم)
۵۷۰۰-۴۸۰۰
درصد چربی
۵/۳-۶۵/۳
درصد پروتئین
۱۷/۳-۲۲/۳

۲-۲- صفات تولیدی
پرورش گاو شیری یکی از بخش‌های مهم صنعت دامپروری است و برای پرورش‌دهندگان گاو شیری، تولید شیر منابع اصلی درآمد بوده و از مهم‌ترین صفات در شاخص انتخاب محسوب می‌شوند. از آن‌جا که هدف اصلی از برنامه‌های اصلاح نژاد در گاوهای شیری، افزایش تولید، بهره‌وری سیستم‌های تولیدی، انتخاب و دست‌یابی به پیشرفت ژنتیکی است، محققین اصلاح نژاد دام اطلاعاتی را مورد توجه قرار می‌دهند که بتوانند ارزش ژنتیکی دام را به خوبی نشان دهند. در طی دهه‌های اخیر با پیشرفت علم ژنتیک موفقیت‌های زیادی در زمینه اصلاح نژاد دام‌ها و در نتیجه افزایش تولیدات دامی به دست آمده است. صفات تولیدی در گاوهای شیری (مقدار شیر، درصد چربی و پروتئین) جزء صفات کمی بوده که تعداد زیادی ژن مسئول کنترل آن‌ها می‌باشند و با توجه به وراثت‌پذیری متوسط، امکان رکورد برداری دقیق وآسان و ارزش اقتصادی بالا، مورد توجه متخصصان اصلاح نژاد قرار گرفته است (قاضی خانی شاد و همکاران، ۱۳۹۰).
لازم است بدانیم تغییراتی که در طی سالیان متمادی در عملکرد تولیدی رخ داده است یا رخ نداده است می‌توان در صورت وجود واریانس این مسئله را علت‌یابی کرد. این تغییرات می‌تواند ناشی از عوامل ژنتیکی و محیطی اعم از تأثیر اقلیم، مدیریت، اندازه گله و سایر عوامل که برخی نامشخص و عده‌ای شناخته شده‌اند، باشد (آصفی، ۱۳۹۲).

۲-۲-۱- تولید شیر روزانه
از میان صفات حائز اهمیت در عملکرد اقتصادی گاوهای شیری، صفات تولیدی (نظیر تولید شیر) در انتخاب گاوهای شیری جهت افزایش ارزش اصلاحی و سود اقتصادی دارای اهمیت ویژه‌ای می‌باشند که علاوه بر عوامل ژنتیکی، تحت تأثیر عوامل محیطی نیز می‌باشد. علی رغم وجود جمعیت قابل توجه گاو شیری در کشورهای در حال توسعه، میزان تولید شیر به ازای هر رأس گاو پایین بوده که می‌توان آن را با عواملی نظیر دوره‌های شیردهی، فصل زایش و سال زایش مرتبط دانست. تفاوت مقدار تولید در گله‌های مختلف و یا در بین گاوهای یک گله تحت تأثیر عواملی است که مانع از شناخت دقیق ارزش اصلاحی حیوانات می‌گردد. لذا باید این عوامل و میزان تأثیر آن‌ها را قبل از برآورد ارزش اصلاحی حیوانات تعیین و سپس رکوردها را برای آن‌ها تصحیح نمود (روشن و همکاران، ۱۳۹۱).
در مطالعات انجام شده در گاو هلشتاین ایران توارث‌پذیری صفت تولید شیر در محدوده‌ی ۲۰/۰-۳۲/۰ تخمین زده شده است. دامنه روند ژنتیکی و فنوتیپی تولید شیر ۳۰۵ روز در مطالعات مختلف به ترتیب ۹۹/۱۰- تا ۷۸/۲۴۹ و ۲۳/۴۴ تا ۸۵/۲۷۱ کیلوگرم در سال می‌باشد (نافذ و همکاران، ۱۳۹۱).
توارث‌پذیری تولید شیر در یک دوره‌ی شیردهی بسیار متفاوت گزارش شده است و از حداقل ۱۲/۰ تا حداکثر ۴۷/۰ گزارش شده است. از طرفی همبستگی صفت تولید شیر روزانه با تولید در یک دوره‌ی شیردهی با توجه به گزارش کامرون (۱۹۹۷) بسیار بالا گزارش شده است که در این صورت به منظور انتخاب افراد برتر می‌توان از رکوردهای شیر روزانه استفاده

پاسخی بگذارید