پایان نامه با موضوع منبع پایان نامه ارشد درمورد منبع پایان نامه ارشد درمورد

دانلود پایان نامه
مقدمه:
از نیازهای فطری آدمی، گرایش به عشق و پرستش است، به این معنا که انسان مستقل از هر گونه یادگیری در درونش تمایل به عبادت و بندگی خدا را احساس می‌کند. تجلی چنین احساس و تمایلی دراعمال و رفتار دینی آشکار می‌گردد و به طور کلی رابطه آدمی و دین و نسبتی که با آن پیدا می‌کند، در مقوله هویت دینی قابل تبیین و توضیح است و هدف ایدئولوژی ایجاد تصویری در ذهن شخص است که احساس فردی و جمعی هویت را در او تقویت نماید (سیاسی، 1388،ص67). بدیهی است از پیامدهای تکوین هویت دینی، احساس تعهد و مسئولیت در قبال ارزش‌ها و باورهای آن مکتب می‌باشد. برخی ازصاحب نظران، تعهد را به عنوان سنگ بنای هویت دینی تلقی می‌نمایند (سیاسی،1388،ص67). از بزرگترین نعمتهایی که در آفرینش انسان به ودیعت نهاده شده وجود هیجان هاست که نقش مؤثری را در زندگی ایفا می کنند، زندگی انسان در تمامی مراحل رشد حتی از ابتدای کودکی مملو از هیجان هاست که بدون آن ها حیات بشری بی روح، تیره و ماشینی می نماید. یکی از مؤثرترین پدیده های هیجانی شادی و نشاط است که برای انسان یک ضرورت است و به زندگی معنا و مفهوم میبخشد (پلاچیک،1376). از سویی دیگر یکی از مشکلات عصر کنونی، فشارهای روانی است که بعضی از آن، به عنوان طاعون قرن یاد می‌کنند به طور کلی می‌توانیم بگوییم که بررسی‌های انجام شده نشانگر آن است که عمل به تعالیم دین، در کاهش اضطراب، فشار روانی، افسردگی و بحران‌های شخصیتی، بسیار مؤثر است. پس چه چیز بهتر از دین و چه هویتی کارگشاتر از هویت دینی؟(پلاچیک،1376). به نظر می رسد هویت دینی در مرتبه ای بالاتر از سایر ابعاد هویت قرار دارد و می تواند در شکل گیری سایر ابعاد هویتی فرد، نقش اساسی ایفا کند دین اسلام با توجه به این که به ابعاد اجتماعی انسان نیز می پردازد، میتواند در شکل گیری هویت دینی بسیار مؤثر باشد (جواد زاده شهشهانی،1383). با توجه به این گفته ها می توان گفت که شادی جزیی از دین داری است و کسی که بتواند به وسیله ی صفت مثبت شادی که در خود پرورش داده دیگری را هم شاد کند در پیشگاه خداوند از ارج و قرب عظیمی برخوردار خواهد شد، رسول خدا (ص) می فرمایند: هرکه مؤمنی را شاد سازد، مرا شاد کرده است و هر که مرا شاد سازد، از خداوند زنهاری گرفته باشد و هر که از خدا زنهار گیرد، روز قیامت درامان باشد (مجلسی، 1404،ص413). زیرا شادی واقعی، یعنی لذت بردن از لحظه لحظه ی زندگی، که با هدف آفرینش انسان که برآن بالیده است مطابقت تام دارد (امیر حسینی، 1385، صص40-38).
بیان مسئله:
دین به عنوان کهنترین، نافذترین واثرگذارترین نهاد اجتماعی بشر است، که اساس آن مبتنی بر ویژگیها ونیازهای فطری انسان است و اصلیترین عامل تأمین بهداشت روانی واحساس خودشکوفایی وخود ارزشمندی ودر نتیجه عامل خوشبختی است (آلستن وهمکاران،1376،ص 162). حرکت پیشرفت صنعتی هر چند فوایدی به همراه داشته ولی از آلام و مصائب روحی بشر نکاسته است، بلکه رنجهای جدیدی را بر دردهای پیشین افزوده است. رنج هایی که غالب آنها از مدنیت جدید و زندگی صنعتی نشأت میگیرد. در چنین فضایی که انسان صنعتی روز به روز آشفته تر، غریب تر و تنهاتر می شود، در این دنیای ماشینی که اکثر چیز ها از تعادل وتوازن خارج شده، تلاشهای بیوقفه، خستگی ناپذیر، روحیههای بسیار پایین، بیماریهای روانی که میرود تا گوی سبقت را از سایر امراض برباید، در دنیایی که فقر وتنگدستی، جنگ وخونریزی، فساد وتباهی هر روز افزایش می یابد وسیر صعودی میپیماید، به نظر میرسد چیزی جز پشتوانهی معنوی، جز مثبت ونیک اندیشی، جز تغییر وتحول درونی، نمیتواند بشر را از این همه نا به سامانی، از همگسیختگی واز هم پاشیدگی روانی نجات دهد (پیل، 1371). یکی از مهمترین مشکلاتی که وجود دارد و به خصوص قشر جوان را تهدید میکند، نگرانی های روحی وروانی است (آلستن و همکاران، 1376،ص162).
دین می تواند به فرد هویت بخشی کند و هویت غیردینی او را تغییر دهد، مراد از هویت دینی در واقع همان آثار و عوارض ناشی از حمل وصف دین بر فرد دین دار است. به تعبیر بهتر با پذیرش دین به عنوان اصل اعتقادی ورکن رکین در زندگی، مسلماً تغییرات و نتایج مهمی برای فرد مؤمن در وجوه مختلف حیات وی حاصل میشود. بی شک دین الهی وحیات دینی داشتن، زیستن در فضایی سرشار از تعلیم وآموزه های دینی ومملو از تجربه های روحانی، فرد وجامعه را واجد شئون واحوالاتی متمایز از فرد یا جامعه ای که در این قضایا به سر نمی برد، می نماید. اگر دین یا تجربه ی دینی را به معنای حضور یک آگاهی از امر قدسی یا مقدس بپذیریم ناگزیر دارای آثار و عوارضی در زندگی افراد خواهد بود (الیاده،1369،ص87). دین عبارتست از مجموعه گزارههای معتبر از مرجع یا مراجع ذی صلاح یکدین. این گزاره ها میتوانند در یک متن مشخص مکتوب باشند (مانند قرآن، تورات وانجیل) ویا به صورت شفاهی از طریق معتبر نقل شده باشند. به هر حال دین در اصل بر همین مجموعه گزاره های خاص منطبق است و برای اشخاص معتقد به آن، به صورت مجموعه اعتقادات، احساسات و اعمال خاص تحقق مییابد (داوودی،1383). بنابر آن چه گفته شد میتوان مؤلفههای هویت دینی را با توجه به ابعاد دین که شامل اعتقادات، احساسات و اعمال خاص است در نظرگرفت.
شادی و نشاط یکی از گمشدههای انسان معاصر است شادی موهبت بزرگی است که باید آن را جستجو کرد، غنیمت شمرد و به دیگران منتقل کرد. زیرا افراد شاد اهداف واقعی و زندگی هدفمندی را داشته و دربارهی مسائل و رویداد های زندگی نظر مثبتی دارند شادمانی احساسی است که همه خواهان آن هستند و در تلاش برای رسیدن به آن می باشند نشانه ی مشخصی چنین وضعی، حس قدر دانی، احساس درونی، احساس رضایت و علاقه به خود و دیگران است، نشاط و شادمانی بر اندیشه و رفتار آدمی تأثیر گذار است و زندگی را از رکود و ایستایی باز می دارد (آرگایل،2001)
شادی یک احساس رضایتمندی و خوشایندی است که موجب سلامتی جسم وروح انسان میشود وقتی جسم وروح سالم باشند، بی تردید عقل وخرد نیز عملکرد های سالمی را برای زندگی انسان ها تدارک میبینند. هر چیزی که سبب سلامتی روح وجسم انسان باشد و عقل و ذهن او را فعال و پویا نماید که عملکرد آن ها منجر به خرسندی خود وشادی سایر انسان ها شود، مورد قبول وحمایت دین است. پس میتوانیم بگوییم نه تنها دین مخالف شادی نیست، بلکه حامی و پشتیبان آن نیز میباشد به طوری که حضرت علی (ع) میفرمایند: مؤمن شادیش در چهره نمایان واندوهش در دل نهان است. در این کلام گوهربار معلوم میگردد،که ایمان داشتن ومؤمن بودن، با شاد بودن، همانند دو روی یک سکه هستند. بنابراین، اگر بگوییم که دین اسلام، دین شادی و نشاط و امید است سخنی به گزاف نگفته ایم. همه ی دستورات دین زیبای اسلام، منطبق بر فطرت انسان وتأمین کننده ی صلاح دنیاو آخرت او میباشد، فطرت هم به تحقیق مخالف شادی نیست (امیر حسینی،1385،صص39-38).
پژوهشگران شادمانی را دارای سه بخش دانسته اند: 1- فراوانی و درجه ی عاطفی مثبت یا احساس خوشی، 2- میانگین سطح رضایت در طول یک دوره، 3-نداشتن احساس افسردگی و اضطراب (به نقل از عابدی و دیگران،1385). لذا با عنایت به این مطالب معلوم میگردد که خلقت انسان بر پایه ی شادمانی مناسب انجام میگیرد و شادمانی جزیی از ذات اوست پس نباید به اشتباه دین را مخالف شادی ویا شادی را مغایر با دین داری دانست، بلکه این ها لازم وملزوم یکدیگر هستند ما باید بدانیم که دین برای افسرده کردن مردم نیامده است بلکه دین داری تأمینکننده شادی حقیقی و پایدار است. نباید تصور کرد که شادی همیشه موجب شکسته شدن مرزهای اخلاقی ومنطقی است در صورتی که ممکن است فضایی ایجاد کند که هم مرزهای اخلاقی محفوظ بماند و هم فضای اخلاقی شاد و جذاب شده وفراریان اخلاق را نیز به خود جذب کند (امیر حسینی،1385،صص42-41). با توجه به نقش مهم عوامل اصلی شخصیتی در شادکامی و ارتباط میان سایر عوامل شخصیتی با شادکامی، در این پژوهش سعی بر آن است که میزان و ارتباط هویت دینی به عنوان یکی از عوامل اصلی هویت و شخصیت، با شادمانی مشخص گردد. لذا در این پژوهش محقق بر آن است تا از سویی به بررسی وضعیت هویت دینی در سه مؤلفهی 1- باور واعتقادات، که عبارت است از ایده ها و نگرش های یک دین،که انتظار می رود پیروان آن بدان معتقد باشند ، 2- عواطف واحساسات که عبارت است از عواطف و احساسات پیروان یک دین، با جوهری ربوبی همچون خدا یا واقعیتی غایی و 3- رفتارها وعمل دینی، که عبارت است از اعمالی چون نماز و روزه، شرکت در آیین های دینی که انتظار میرود پیروان یک دین آن ها را به جای آورند پرداخته و از سویی دیگر به ارتباط آن با احساس وتجربه ی شادمانی و نقشی که دین بر شادابی دارد وتأثیرآن بر دانشجویان بپردازد.
شادمانی نوعی ارزشیابی مثبت است که فرد از خود و زندگی اش دارد و مواردی از قبیل رضایت از زندگی، هیجان و خلق مثبت، فقدان افسردگی و اضطراب را شامل می شودو جنبه های مختلف آن به شکل شناخت ها، عواطف و احساسات است (داینر وساه، 1998). و به این موضوع پرداخته شود که چون دانشجویان قشری جوان و از آینده سازان جامعه محسوب میشوند نخست تا چه اندازه با دین خود آشنا هستند و به معتقدات خود عمل می کنند و علاوه بر این میزان شادی و نشاط آن ها چگونه است و دیانت آن ها با میزان شادمانی آنان ارتباط دارد؟ و آیا بین هویت دینی با شادمانی رابطه ای وجود دارد؟
اهمیت وضرورت تحقیق:
شادی و نشاط یکی از هیجانات آدمی است که تأثیر عمیق و ماندگاری بر کنشهای جسمی، روان شناختی آدمی دارد وعملکرد او را در قلمروهای مختلف فعالیتی فزونی میبخشد عوامل مختلفی در ایجاد نشاط نقش دارند که از آن جمله میتوان به سبک شخصیتی فرد، تعامل اجتماعی، باورها وکنش های مذهبی و تفریحات اشاره کرد، باور ها و کنش های مذهبی موجب برقراری پیوندی ژرف بین انسان وخدا میشود و بر اثر این پیوند، احساس نا ایمنی و عدم آرامش از بین میرود (الیاسی،1385،ص32).
با وجود افزایش و شدت یافتن فرآیند های توسعه و نوسازی در تمام ابعاد خود، مذهب و دین همچنان منبع مهمی برای هویت بخشی وایجاد معنا برای زندگی و احساس شادمانی در جهان متجدد وآشفته به شمار میرود. بر خلاف تصورات برخی که مذهب را در نتیجه ی تداوم و روند تجدد گرایی محو شده میپنداشتند، دین به عنوان منبع اولیه و معنا و هویت بخشی به بسیاری از مردم دنیا چون مسلمانان، مسیحیان، هندوها و بوداییان مطرح شده است. برخورداری از دین و تعالیم مذهبی مشترک، پایبندی و وفاداری به آن، اعتقاد و تمایل به مناسک آیین های مذهبی فراگیر در فرآیند شکل دهی هویت ملی، بسیار مؤثر است. مذهب علاوه بر اینکه از لحاظ کارکردی عامل مهمی در روابط اجتماعی به حساب میآید، موجب دلگرمی، سرزندگی، نشاط و اشتیاق عمومی است (حاجیانی،1379،ص203). هویت مذهبی جوانان امروز دارای گسستگی نسبت به نسل گذشته است آن ها از قرائت ها و برداشت های سنتی تفاسیر رایج دینی گسسته اند و میزان هویت دینی کمتری را نسبت به نسل گذشته از خود نشان می دهند. می توان گفت یکی از دلایل کاهش هویت مذهبی، تعدد مراجع تفسیری میباشد که در دنیای مدرن اتفاق افتاده است دنیا گرایی در میان مردم بیش از پیش مشهود شده و روند سریع تری به خود گرفته است ولی باید گفت دین هنوز تأثیر چشمگیری در زندگی اجتماعی جوانان دارد آن ها در انتخاب های سرنوشت ساز زندگی خود مانند انتخاب همسر، یا انتخاب های روزمره مانند طرز پوشیدن لباس، حداقل به صورت نظری دین را یکی ازملاک های انتخاب می دانند، اما دنیا گرایی کم کم معرفت سنتی دینی را با مفاهیم جدیدی که همراه با فرآیند های جهانی شدن مطرح شده اند، ترکیب کرده است (ایمان پور،1381،صص66-46). با توجه به آن چه که گفته شد قابل پیش بینی است که غیر دینی شدن کم کم به حوزه های دیگر نیز سرایت می کند و هر چه جوانان امروز درانتخاب شیوه های زندگی خود به دین، اهمیت کمتری بدهند، نهاد دین که در آینده درکنش های اجتماعی این قشر عظیم وسرنوشت ساز جامعه بازتولید خواهد شد، با چهره ی امروزی خود تفاوت بیشتری دارد (ایمان پور،1381،صص66-46).
میتوان گفت که هرچه میزان باور های مذهبی اساسی در جوانان بالاتر و قوی تر باشد، میزان بحران هویت در آن ها کمتر خواهد بود. همچنین باورهای مذهبی اساسی پیش بینی کننده ی مناسبی برای بحران هویت اند به عبارت دیگر می توان از میزان باور های مذهبی اساسی در جوانان به عنوان یک پیش بینی کننده بحران هویت استفاده کرد. باورهای مذهبی اساسی میتوانند به انسان ها در یافتن زندگی خویش و رهایی از بحران هویت کمک کنند (رجایی،1387،صص19-17). ضعف ارزش های مذهبی به عنوان یکی از عوامل مؤثر بر بحران هویت مطرح شده است. کسانی که دارای بحران هویت اند زندگی آن ها بی معنا، پوچ و بی هدف است و احساس ناامیدی و گم گشتگی میکنند. چنین افرادی از اختلال های روان شناختی از جمله افسردگی و اضطراب در رنج اند. در حالی که باورهای مذهبی اساسی میتوانند باعث احساس شادی، امیدواری و هدفمندی و آرامش در افراد شوند (رجایی،1387،ص19). انسان برای رشد در تمامی ابعاد خویش احتیاج به شادمانی دارد، شادمانی همچون هوا میماند که بدون آن زندگی دشوار است تجربه های شخصی بهترین دلیل برای اهمیت شادی است (آرگایل،1386). در جامعه ی ایرانی، خصوصاً در مورد دانشجویان، تحقیقات نظام داری پیرامون شادی و هویت دینی صورت نگرفته است، با توجه به این نکته که از میان عوامل گو ناگون و نقش آن ها در شادی بیشترین تفاوت در فرهنگ و مذهب مشاهده گردیده است، مطالعه ی علمی شادی و احساس بهزیستی در جامعه ی ما که از ویژگی های فرهنگی و مذهبی خاصی بر خوردار است دارای اهمیت فراوانی است. در جامعه ی ایرانی ارزش های فرهنگی و مذهبی، اخلاقی و اجتماعی دارای معیار های متفاوتی نسبت به جوامع غربی و حتی جوامع شرقی است از این رو مطالعه ی شادی و ارتباط مذهب با آن خصوصاً در جامعه ی دانشجویی ایرانی از ویژگی های خاصی در مقایسه با فرهنگ های دیگر میتواند بر خوردار باشد (کرمی نوری و دیگران،1381،ص11). لذا ضرورت و هدف پژوهش حاضر این است که میزان و ارتباط هویت دینی و عوامل اصلی تشکیل دهندهی آن، با شادمانی مشخص شود و ارتباط هویت دینی را به عنوان یکی از عوامل اصلی هویت وشخصیت را با شادمانی تعیین نماید. با توجه به نقش تعیین کنندهی دین در سلامت روان و شادابی و ارتباط متقابل میان این دو با انسان، به نظر می رسد نسل جوان دچار نوعی بی هدفی وبی معنایی و خالی از هویت دینی شده است و نگرانی ها و آشفتگیهای روانی سبب بروز اختلالات روانی و افسردگی در او گردیده است با توجه به اهمیت موضوع و نقش تعیین کنندهی دین در سلامتی وشادابی، پژوهشگر در صدد است که به این مسئله از دو بعد دین و علم بپردازد.
اهداف تحقیق:
هدف کلی:
تعیین نمودن رابطهی هویت دینی با شادمانی در دانشجویان است.
اهداف ویژه:
1-تعیین نمودن رابطهی اعتقادات دینی با احساس و تجربه ی شادمانی است.
2-تعیین نمودن رابطهی احساسات و عواطف دینی بااحساس و تجربه ی شادمانی است.
3-تعیین نمودن رابطهی انجام رفتار های دینی با احساس و تجربه ی شادمانی است.
سؤالات تحقیق:
سؤال کلی:
1-آیا بین هویت دینی با شادمانی در دانشجویان ارتباط وجود دارد؟
سؤالات ویژه:
1-آیا بین اعتقادات دینی با احساس و تجربهی شادمانی رابطه وجود دارد؟

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   دانلود فایل پایان نامه های ارشد- قسمت 20