آلودگی های زیست محیطی، انرژی در ساختمان، اقلیم گرم و خشک، مناطق روستایی

دانلود پایان نامه

واضح ترین شکل قابل تصور، سایه اندازی مستقیم بدن در برابر اشعه های تابش خورشید است که بزرگترین منبع منفرد پیش گرمایش را خنثی می کند.علاوه بر این یک درخت سایه انداز وسیع می تواند اثرات تابش غیر مستقیم را نیز کاهش دهد، از تابش طول موج کوتاه پراکنده و طول موج بلند انتشار یافته از گنبد آسمان، تا سایه اندازی تاج آن بر سطوح مجاور، از قبیل کف سازی و دیوارها بجز آنهایی که از تابش امواج بلند از آن ها بکاهند و در نتیجه انرژی جذب شده توسط بدن شخص را محدود سازند.
هر کدام از این عوامل به خواص مختلفی از گونه های درختان و روش استقرار تک درختان بستگی دارد. اثر تاج درخت به عنوان عنصر سایه انداز، در درجه ی اول تابعی از شفافیت مؤثر است. که عمدتا توسط تراکم برگ ها، ساقه ها و شاخه های آن تعیین می شود. در حالی که تاج متراکم ممکن است کمتر از ۳۰ درصد تابش مستقیم در زوایای خورشیدی بالا را عبور دهد ( که معادل تأمین ۷۰ درصد سایه است)، این مقدار با فصل، ساعت روز و محل درخت مورد نظر و حتی بیشتر از آن، برای درختانی که ساختار آنها به دلیل شرایطشان متفاوت است تغییر می کند. هنگامی که انتقال تابش خورشیدی یک نوع درخت خاص با اندازه گیری مستقیم قابل تعیین نباشد، معمولا از شاخص سطح برگ استفاده می شود.
سایه اندازی مؤثر بر عابرین پیاده و سطوح سخت اطراف، از نظر تاج و موقعیت آن نسبت به عنصر سایه انداز، از مسائل هندسی است ( تصویر۶-۱۵). تک درخت بزرگ ، با سایبان گسترده و کوتاه می تواند مکان سایه دار خوبی در تمام ساعات فراهم نماید، گرچه محل دقیق این مکان سایه دار بسته به ساعت و فصل متفاوت خواهد بود. علاوه بر این، درختان می توانند به صورت توده ای یا ردیفی و گاه در ترکیب با سایر عناصر مانند دیوار ، ساختمان ها یا سایه بان به کار روند وبا ایجاد موانع ممتد بر روی یک منطقه از پیش تعیین شده، در ساعات زیادی، حتی زوایای خورشیدی کم، ایجاد سایه نمایند. (امین دلدار،۱۳۹۰) تصویر۶-۱۵موقعیت کلی دید پلان مکان سایه دارنسبت به درختان با تاج گسترده بسته به زمان در طول روز و فصل برای مناطق با عرض جغرافیایی متوسط
در شرایط روز صاف تابستانی، حضور سایه درختان نمی تواند باعث بهبود آسایش حرارتی شود، بلکه محیط شهری پر استرس را به محیط آرام تبدیل می کند.این در شرایطی است که در درجه اول، هوا بسیار گرم ( ۳۵بزرگتر از) و بسیار مرطوب نباشد و و در درجه دوم، میزان قابل توجهی از جریان هوا برقرار باشد. اگر درختان برگ ریز باشند، ممکن است مزیت دیگری نیز در زمستان به همراه داشته باشند، تا حدی که از دست دادن فصلی شاخ و برگ، با دمای هوا کم و افزایش قرارگیری عابر پیاده در معرض آفتاب مستقیم مصادف است که مفید خواهد بود.
چمن و پوشش گیاهی زمین: جایگزینی یک سطح سنگ فرش یا خاک لخت با پوشش گیاهی زمین می تواند تنش حرارتی عابران پیاده را از راه های مختلف بهبود ببخشد. (امین دلدار،۱۳۹۰)
۱- انعکاس کم
نوع چمن سبز رایج برای محوطه، آلبدو نسبتا پایینی، با مقادیری در حدود ۲/۰ تا ۲۵/۰ دارد. این بدان معنی است که در مقایسه با مسیر بتنی یا یک ناحیه سنگ فرشی با رنگ روشن، چمن به طور قابل توجهی تابش موج کوتاه کمتری را بر روی بدن یک فرد منعکس می کند.
۲- سرمایش تبخیری
محوطه چمن آبیاری شده ای که در معرض آسمان است، می تواند منبع قابل توجهی از سرمایش تبخیری باشد، هر چند در ابتدا ممکن است کاهش دمای هوا نزدیک به سطح احساس شود، اگر اختلاط هوا قوی و منطقه پوشیده از چمن، کوچک باشد، سرمایش ممکن است تا حد زیادی به کمترین مقدار یا کمی بالاتر از سطح زمین محدود شود. نرخ تبخیر و تعرق از یک قطعه چمن کوتاه برش معمولا در ۷۰ تا ۸۰ درصد تبخیر از سطح آزاد آب است.(ماننددریاچه، استخر یا گودال آب). (امین دلدار،۱۳۹۰)
۳- دمای سطحی پایین
با وجود آلبدوی پایین و جذب بالای تابش خورشیدی، سطح زمینی با پوشش گیاهی مناسب به تبدیل بیشتر این انرژی جذب شده به گرمای نامحسوس ، از طریق تبخیر و تعرق، تمایل خواهندداشت. این کار نه تنها حرارت محسوس هوای مجاور را کاهش می دهد، بلکه باعث می شود تا زمین نسبت به سطح خشک مشابه از نظر رنگ تیره دمای بسیار پایین تری را حفظ کند.
۶-۸-۴-۴ اثر پوشش گیاهی بر مصرف انرژی ساختمان
منظرسازی و کاشت پوشش گیاهی مناسب باعث ذخیره انرژی تا حدود ۸۰ درصد در اقلیم گرم و خشک می شود. مکانیسم هایی که پوشش گیاهی به وسیله آن تبادل انرژی بین ساختمان و محیط را تحت تأثیر قرار می دهد را می توان به صورت زیر خلاصه نمود:
• اگر دمای هوا در نزدیکی ساختمان در اثر منطقه کاشته شده کمتر شود، پوشش گیاهی می تواند مصرف انرژی در ساختمان را کاهش دهد.
• گیاهان می توانند سطح ساختمان ها را در سایه قرار داده و باعث کاهش بار تابشی پوسته آن شوند. این امور در شرایط گرم ممکن است مفید باشد، اما در شرایط سرد که به طور کلی قرارگیری در معرض آفتاب سودمند است، زیان هایی در پی دارد. در عرض های جغرافیایی میانی بارهای سرمایشی بیشتر به سایه اندازی بر سقف و دیوار غربی حاسیت دارند، در حالیکه بارهای گرمایشی زمانی بیشتر تحت تأثیر قرار می گیرندکه دیوارهای رو به جنوب و دیوارهای شرقی مسدود شوند.
• شاخ و برگ انبوه با ایجاد اثر سایه اندازی کامل می تواند همراه با کاهش جریان حرارتی از سطح، دمای سطح بتنی با رنگ روشن را تا ۱۰ درجه کاهش می دهد. سایه اندازی نه تنها می تواند جذب انرژی خورشیدی را کاهش دهد، بلکه میزان اتلاف خالص تابش موج بلند در شب
را نیز محدود می کند.از آن جا که در شب سطوح ساختمان به جای قرارگیری در معرض آسمان سردتر، در معرض پوشش گیاهی نسبتا گرم قرار می گیرد. دمای معادل آسمان می تواند تا حدود ۲۰ درجه سردتر از دمای هوا در شرایط خشک باشد، بنابراین اختلاف در جریان خروجی می تواند قابل توجه باشد.
• گیاهان می توانند سرعت باد را در نزدیکی ساختمان کاهش دهند. این امر نفوذ ناخواسته و در عین حال پتانسیل تهویه را محدود می کندوتبادل حرارتی همرفتی در سطوح ساختمان را کاهش می دهد.
• بام های سبز بارزترین نمونه استفاده از گیاهان برای کنترل عملکرد انرژی ساختمان باشند که گاهی بهبود خرد اقلیم نیز به آنها نسبت داده می شود. سایه و تبخیر و تعرق گیاهان منجر به دمای سطحی پایین تر و در نتیجه جذب حرارتی کمتر از طریق بام می شود، که با ظرفیت حرارتی زیاد خاک نیز تعدیل می یابد.عملکرد حرارتی بام عمدتا به تراکم شاخ و برگ، ترکیب، تراکم و ضخامت لایه و مقدار آب آن بستگی دارد. با این حال، تا زمانی که هدایت حرارتی خاک بسیار کم و یا ضخامت لایه قابل توجه باشد، مقاوت حرارتی ایجاد شده توسط گیاه و زیر لایه در طول فصول سرد،حتی در کشورهایی با عرض جغرافیایی متوسط و زمستان های معتدل کافی نیست. (امین دلدار،۱۳۹۰)
۶-۸-۴-۴-۱ تأثیرات اقلیمی(عملکردهای اکولوژیک فضای سبز و تأثیرات آن بر میکروکلیمای منطقه)
گیاهان همانقدر که بر دما، نحوه تابش خورشید و باد تأثیر می گذارد بر رطوبت جو نیز اثر می گذارند. گیاهان رطوبت را از خاک بیرون آورده و به صورت بخار وارد هوا می کنند، همچنین به وسیله سایه اندازی باعث خنک شدن دمای زمین و هوا می شوند. نوع پوشش زمین می تواند تأثیری شگرف بر مقدار دما داشته باشد. گیاهان طبیعی تمایل دارند که دماهای بیشینه و کمینه را متعادل سازند. هنگامی که پوشش زمین، علف یا گیاه باشد دما از طریق جذب نور آفتاب و سرمایش تبخیری کاهش می یابد. در روزهای آفتابی تابستان دمای هوا بر روی سطوح علف ۱۰ تا ۴ درجه فارنهایت خنک تر از خاک بدون پوشش می باشد. دمای هوا در زیر یک درخت هنگام ظهر اغلب ۵ درجه فارنهایت کمتر از محلهای است که هیچ سایه ای برآنها گسترده نشده است. (شجاعی پور،۱۳۸۸) سرمایش نهایی که از پوشش گیاهی به دست می آیدحاصل ترکیب اثرات سایه و تبخیر است. درختان دمای هوا را کاهش می دهند و باعث افزایش رطوبت نسبی می شوند. اثر سرمایش درختان در اقلیمهای گرم، بیشتر از تبخیر است. در حالی که در اقلیمهای گرم و مرطوب اثر سایه بیشتر است. تأثیر سایه درختان از ۱۵% تا ۳۵% کل انرژی سرمایشی قابل صرفه جویی است که می توان از درختان به دست آورد. در تمام اقلیم ها اثر ترکیبی سایه و تبخیری که به وسیله درختان ایجاد می شود، با افزایش ۲۵% پوشش گیاهی،۱۷ تا ۵۷% در مصرف انرژی سرمایشی صرفه جویی می شود. همچنین گیاهان می توانند بر خرد اقلبم ها و آسایش انسان نیز به صورتهای مختلف تأثیر بگذارند. توده شاخ و برگ گیاهان می توانند جهت جریان هوا را به سمت فضاهای باز دارای عملکرد یا خارج ازآن منحرف کرده و نیز سایه ایجاد کنند. (سمیع آذر،۱۳۸۵ )
۶-۸-۴-۴-۲ تأثیرات زیست محیطی
در چهار چوب مطالعات حاضر به آن بخش از عملکردهای فضای سبز که در مقابله با آلودگی های محیط زیست نقشی را ایفا می کنند، عملکردهای زیست محیطی فضای سبز گفته می شود. آلودگی های زیست محیطی مورد نظر بدین شرح است:
۱-آلودگی هوا : فضای سبز از راه ایجاد اختلاف دما، هوا را هم می زند و از این راه تا حدودی به رقیق شدن هوای آلوده کمک می کند.
۲-آلودگی صوتی
۳-با زنده سازی فضاهای تخریب شده و آلوده
۴-آلودگی سیمای محیط
۶-۸-۵ نقش فضاهای باز و نیمه باز در ایجاد خرد اقلیم معتدل ارتباط اکولوژیک با محیط و طبیعت
در یک منطقه مشخص، تغییراتی در اقلیم از مکانی به مکانی دیگر با فاصله چند کیلومتری کمی تجربه می شود، که یک الگوی آب و هوایی در مقیاس کوچک را شکل می دهد که ((میکروکلیما)) توسط پارامترهای زیر تحت تأثیر قرار میگیرد: توپوگرافی، ساختار خاک، پوشش سطح زمین و هندسه (فرم) شهر. در مناطقی با آب و هوای معتدل این امکان وجود دارد که میکروکلیما با استفاده از استراتژی های ساده ای نظیر بادشکن ها و ایجاد سایه یا با حداقل رساندن دمای تابش توسط دستگاه های مخصوص، تغییر دهیم. هندسه شهر نیز می تواند آب و هوای آن شهر را با ایجاد آب و هوای شهری و تفاوت آن از آب و هوای مناطق روستایی اطراف ، تغییر دهد. انرژی مورد نیاز ساختمان و شرایط آسایش حرارتی انسان عمدتا به وسیله شرایط میکروکلیمای رایج منطقه، تحت تأثیرقرار می دهد.( اکرمی،۱۳۸۸)
۶-۹ ارائه راهکارهای طراحی فضای باز و فضاهای نیمه باز در راستای صرفه جویی انرژی
در این بخش باتوجه به بررسی و شناخت صورت گرفته در زمینه عوامل موثر در طراحی فضاهای باز و نیمه باز به ارائه راهکارهایی در طراحی فضاهای باز مسکونی و ذکر تمهیداتی در راستای دستیابی به محیطی مطلوب که ضمن پاسخگویی به نیازها و انتظارات ساکنان از فضای باز و نیمه باز باعث کاهش اتلاف انرژی در مسکن شود، پرداخته می شود.
۶-۹-۱ راهکارهای اجرایی در رابطه با کنترل دما در فضاهای باز و نیمه باز (گرمایش)
۱) بهره گیری حداکثر از نور خورشید و مقابل با آفتاب جنوبی زمستان
۲) پیش بینی سطوح سنگی و قسمتهای سنگفرش سایت خود بر روی سطوح یا دامنه های رو به جنوب
۳) ایجاد سایبان هایی از جنس گیاهان برای بازتابش گرما از زمین در شب
۴) ایجاد بادشکن با استفاده از درختکاری و ساختن دیوار، حصا
ر و یا ساختمان
۵) فضاهای نیمه باز خارجی از جمله بالکن ها در ضلع جنوبی و جنوب شرقی ساختمان
۶) استفاده از مصالحی مانند بتن و سنگ جهت ذخیره گرما
۷) استفاده از سطوح انعکاسی سایت به نحوی که اشعه خورشید را به داخل پنجره ها هدایت کنند.
۶-۹-۲ راهکارهای اجرایی در رابطه با کنترل دما در فضاهای باز و نیمه باز (سرمایش)
۱)درختان سایه دار به عنوان سایبان های مرتفع در فضای باز
۲)استفاده از پیش آمدگی، داربست، آلاچیق و یا سایبان. استفاده از این وسایل، سطوح را در طول روز خنک تر و در شب گرم تر می کند. چرا که آنهاامکان ازاد شده انرژی تابشی به سمت آسمان خنک شب را محدود می سازند.
۳)پوشاندن سطح خاک به جای سنگفرش بیشتر با چمن و یا پوشش های گیاهی دیگر
۴)استفاده از آب برای سرمایش تبخیری
۵)بهره گیری از قسمت های شرق ساختمان برای فعالیت های خارجی ساختمان
۶-۹-۳راهکارهای اجرایی در رابطه با کنترل باد در فضاهای باز و نیمه باز کنترل باد در جهت کاهش جریان باد
۱)اطراحی بادشکن (گیاهان،شکل زمین و سازه ها)
۲) طراحی گودال باغچه در زیر سطح زمین که بوسیله خاک جریان باد را مسدود شود.
کنترل باد در جهت کاهش جریان باد و تأثیر سرمایش آن در فضای باز
۱)بهره گیری از درختان و شکل زمین برای افزایش نسیم های فصل گرم و شتابدار کردن آن
۲)طراحی سکوهایی مانند صفه در قسمت هایی از فضای باز که بیشترین سترسی به نسیم را دارد.
۳)طراحی گودال های هوای سرد و یا دره های شیبدار برای بهره گیری از مزیت جریان جابجایی هوا
۴)چیدمان بلوک های به گونه ای که امکان عبور نسیم های مطلوب از میان آنها وجود داشته باشد.
۵) اگر جهت ساختمان در پلان عمود بر مسیر باد غالب باشد، نیروی باد از حالتهای دیگر بیشتر است، ولی به منظور تهویه بیشتر بهتر است راستای باد با ساختمان حدود ۴۵ درجه زاویه بسازد.
۶-۹-۴تأمین امنیت حرکت در فضاهای باز
تأمین امنیت حرکت در فضاهای باز از دیگر انتظارات ساکنان است که با عوامل زیر ارزیابی می شود:
۱)ساماندهی حرکت ها : تفکیک و تنظیم حرکت سواره و پیاده با هدف کاهش برخورد با وسائل نقلیه؛ پیوستگی مسیرهای سواره؛ تأمین روشنایی؛ هموار بودن پیاده رو ها؛ تأمین حرکت بدون مانع؛ ایمنی و دسترسی آسان برای افراد؛ رعایت بهداشت محیط، تأمین زمینه های لازم برای حفظ حقوق فردی و اجتماعی افراد و تضمین امنیت روانی و جانی ساکنان.
۲)شناخت محله: به گونه ای که به تشخیص و درک موقعیت فرد در محیط منجر شود، این امر نیازمند سامان یافتگی حرکت ها و روابط بصری در محیط است.
۳)وجود سلسله مراتب در دسترسی فضاهای باز مسکونی و پیوستگی بین

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   عملکرد سازمان، موقعیت استراتژیک

دیدگاهتان را بنویسید